Şirket Aracıyla Tek Yönlü Kaza: Ne Yapmalıyım?

Merhaba,

Şirket aracıyla tek taraflı bir kaza (örneğin, patronu almaya giderken ağaca çarpma) yapıldığında Türkiye'deki güncel (2025) hukuk uygulamaları ve işleyişi aşağıda detaylı şekilde açıklanmıştır.

Sorumluluk Kimin?

• Şirket Aracıyla Kaza Olursa: Araç şirketin adına kayıtlı olduğu için, trafik cezaları ve maddi sorumluluk öncelikle şirketi (işvereni) bağlar. Ancak, kazaya sebep olan sürücünün (çalışanın) olaydaki kusur durumu son derece belirleyicidir.
• Borçlar Kanunu ve Karayolları Trafik Kanunu gereği, araç sahibi ve aracı işleten (çoğu durumda işveren) tehlike sorumlusu sayılır. “İş yeri taşımacılığı” olarak kabul edilen durumlarda işveren ve sürücü müteselsil (birlikte ve ayrı ayrı) sorumludur.
• Ceza ve Tazminat Sorumluluğu: Şirkete ceza kesilse bile, ağır kusur veya kasti hareket söz konusuysa işveren zararını çalışana rücu (geri ödeme talebi) edebilir. Aynı şekilde, yaralanma ya da ölümlü kazalarda cezai sorumluluk da doğabilir.
• Çalışanın Kusurunun Önemi: Eğer çalışan tamamen veya önemli oranda kusurluysa ve zarar şirkete ciddi maddi yük getiriyorsa (örneğin zarar, çalışanın 30 günlük brüt maaşından fazla ise), işverenin haklı fesih ve tazminat hakkı doğabilir.

Kaza İş Sırasında Mı, Özel Amaçlı Mı?

• İş İçin Kullanılıyorsa: Görevi gereği aracı kullanan çalışanın yaptığı kazalarda, kural olarak işveren hem sigorta hem de yasal düzenlemeler açısından öncelikli sorumludur.
• Kişisel Amaçla Kullanım: Eğer araç iş dışında ve izinsiz, kişisel amaçla kullanılıyorsa, bütün mali ve hukuki sorumluluk çalışana geçebilir. Bu gibi durumlarda şirket hem yasal hem finansal açıdan kendini koruma altına alabilir.

Sigorta Kapsamı

• Çoğu şirket, araçlar için hem trafik hem de kasko sigortası yaptırır. Eğer kaza kapsam dahilindeyse, öncelikle sigorta giderleri karşılar.
• Ancak sigorta şirketleri, sürücünün alkollü olması, bilinçli taksir gibi ağır ihlal durumlarında ödedikleri tazminatları geri isteme hakkına sahip olabilirler (rücu hakkı).

İş Kazası Olarak Değerlendirilebilir mi?

• Patronu almaya giderken yaşanan kaza işin gereği sayıldığından, bu olay hem “iş kazası” hem de “trafik kazası” olarak kabul görebilir.
• Bu durumda Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) iş kazası bildirimi yapılır ve haklar ona göre belirlenir.

Sonuç ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Şirket aracıyla yapılan kazada sorumluluk hem şirketi hem çalışanı ilgilendirir.
• Çalışanın ağır kusuru yoksa ve görev esnasında kaza meydana geldiyse, şirket (işveren) birincil sorumludur. Zarar sigortadan karşılanır, kalan kısmı veya sigorta dışı kalanı şirket üstlenir.
• Eğer çalışanın önemli kusuru varsa ve zarar büyük ise, şirket bu zararı işçiden tahsil edebilir ve hatta iş sözleşmesini feshedebilir.

Pratik Tavsiyeler

• Araç kullanımı ve teslimine dair yazılı kayıt ve talimatlar mutlaka bulunsun.
• Kazadan sonra sigorta, SGK ve işverenlik açısından yasal bildirimleri zamanında yapın.
• Kusur ve sorumluluk oranlarını uzman raporlarıyla belgeleyin.

Daha spesifik bir durumunuz varsa, detay verirseniz o çerçevede daha yönlendirici bilgi sunabilirim.

Saygılarımla.