Sosyal medyada görsel paylaşımı suç teşkil eder mi?

Merhaba. “Bin Türk Lirası” adlı bir görseli sosyal medyada paylaşmanız tek başına otomatik olarak suç değildir; ancak görselin gerçek banknot izlenimi verip vermediği ve kötüye kullanılmaya elverişli olup olmadığı kritik hale gelir.

Türk Ceza Kanunu’nda “parada sahtecilik” (kalpazanlık) suçu, kanunen tedavülde bulunan parayı sahte olarak üretme/ülkeye sokma/nakletme/muhafaza etme/tedavüle koyma gibi fiillerle oluşur. Bu suçun cezası 2 yıldan 12 yıla kadar hapis ve ayrıca adli para cezasıdır (gün esaslı, üst sınır 10.000 gün). Dolayısıyla, görseliniz (özellikle çıktı alınabilir ve gerçek para gibi kullanılabilir nitelikteyse) “sahte para üretme” değerlendirmesine gidebilir; bu değerlendirmede uygulamada “aldatma kabiliyeti” ve somut olayın tüm şartları önem taşır.

Öte yandan, siz “meme/tasarım” amaçlı paylaşım yapıyor olsanız bile, mevcut (tedavülde olan/tedavülden çekilmiş) banknot görüntülerini tamamen ya da kısmen kullanıyorsanız, 5083 sayılı Kanun m.4 uyarınca TCMB’nin belirlediği “banknot görüntülerinin çoğaltılması ve yayınlanması” şartlarına uymanız gerekir. TCMB duyurusunda; örneğin elektronik çoğaltmada orijinal boyutta çözünürlüğün 72 dpi’yi geçmemesi ve görselin üzerine çapraz şekilde belirgin “ÖRNEKTİR GEÇMEZ / SPECIMEN” ibaresi basılması gibi şartlar düzenlenmiştir.

Paylaşımı risksiz hale getirmek için pratik öneriler:

• Gerçek TL banknotlarının birebir tasarım öğelerini (Atatürk portresi, yazı/kompozisyon, güvenlik öğeleri hissi veren detaylar) kullanmayın; “banknot izlenimi”ni kıracak şekilde tasarımı bariz farklılaştırın.
• Görselin üzerine büyük ve çapraz “ÖRNEKTİR GEÇMEZ” ibaresi koyun (TCMB formatına yakın).
• Yüksek çözünürlüklü, baskıya elverişli dosya paylaşmayın; özellikle birebir boyut ve detayda çıktıyı kolaylaştırmayın.
• “Bu gerçek para değildir, tasarımdır” gibi açıklamayı paylaşım metnine ekleyin.

Son olarak: Görsel “yeni banknot çıktı” gibi insanları yanıltmak veya bir menfaat sağlamak amacıyla kullanılırsa ayrıca dolandırıcılık tartışması da doğabilir (somut kullanıma göre).

Görselinizde mevcut TL banknotundan (özellikle ön/arka yüz, Atatürk portresi veya benzer kompozisyon) birebir alınmış bir unsur var mı?

• Dosyayı kaç dpi/çözünürlükte ve baskıya elverişli şekilde mi paylaşmayı düşünüyorsunuz?