Vasilik Durumu: Anneyi Göremeyen Kardeşler, Ne Yapmalı?

Merhaba,

Sorunuz annelerine vasi tayin edilen bir kardeşin, diğer kardeşlerin anneleriyle görüşmesini engellemesiyle ilgili. Konuyu güncel mevzuat ve uygulamaya göre özetleyerek yardımcı olmaya çalışacağım.

Vasinin Yasal Görevleri

Türk Medeni Kanunu'na göre vasi, vesayet altındaki kişinin (örneğinizde annenin) hem malvarlığını hem de kişisel haklarını korumakla yükümlüdür. Vasi, vesayet altındaki kişinin kararlarına, isteklerine ve menfaatlerine uygun hareket etmek ve onu izole etmemek zorundadır. Vesayet makamı olan Sulh Hukuk Mahkemesi vasi işlemlerini sürekli denetler.

Vasi, vesayet altındakinin sosyal hayatını, gerek ailesiyle gerek toplumla ilişkilerini makul bir gerekçesi olmadan kısıtlayamaz. Eğer annenizin sağlık durumu ziyaret için uygunsa ve kendisinin isteği varsa, vasi olan kardeşin "görüşmeye izin vermemesi" ve "eve getirmek istememesi" yasalara ve vesayet esaslarına aykırıdır.

Neler Yapabilirsiniz?

1. Öncelikle Barışçıl Çözüm: Vasi kardeşle (ve gerekirse annenizle birlikte) diyalog kurarak aile içi uzlaşma yolu aranmalı.

2. Resmi Başvuru (Şikayet/Hak Arama): Barışçıl çözüm olmazsa,

   • Annenin bulunduğu yer Sulh Hukuk Mahkemesi'ne ya da vesayet dosyasının bulunduğu mahkemeye dilekçeyle başvurarak, vasinin görevini kötüye kullandığını, annenin izole edildiğini, aile ilişkilerinin engellendiğini belirtip vasinin görevlerini kötüye kullanması nedeniyle görevden alınmasını veya uyarılmasını isteyebilirsiniz.
   • Dilekçede, annenizin diğer çocuklarını görmek istediğini, vasinin sebepsiz yere bunu engellediğini örneklerle ve mümkünse delillerle ifade ediniz.
   • Sulh Hukuk Mahkemesi bu başvuruyu inceleyerek, gerekirse sosyal hizmetler uzmanı/müfettiş gönderip olayın içyüzünü araştırır ve vasiyi uyarabilir veya görevden alabilir.
   • Ayrıca, annenizin başka biriyle görüşmesini engellemek suretiyle hürriyetinin kısıtlanması CMK kapsamında suç teşkil de edebilir.

3. Vasi Olmak İçin Başvuru: Siz veya diğer kardeşler de vasinin değiştirilmesini talep edebilir, mahkemeden vasilik sıfatını almayı veya birlikte vasi atanmayı isteyebilirsiniz.

4. Annenizin İsteği Esas: Annenizin kendi iradesiyle başka bir evde kalmak veya sizi görmek istemesi hukuken de dikkate alınır.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Vasi, mahkeme izni olmaksızın vesayet altındaki kişinin yaşamını aşırı şekilde kısıtlayamaz.
• Kısıtlanan kişinin sosyal ilişkileri ve aileyle görüşmesi vasi tarafından makul bir gerekçesi olmadan engellenemez.
• Olası kötüye kullanımlarda sulh hukuk mahkemesi görevlidir.

Sonuç

Vasinin, annenizi sebepsiz yere diğer çocuklarına göstermemesi hukuki olarak yanlıştır. Önce uzlaşma yolunu deneyin. Sonuç alamazsanız, Sulh Hukuk Mahkemesine başvurup şikayet, vasinin görevden alınması veya annenin özgür iradesine uygun şekilde yaşam hakkının korunması için taleplerinizi yazılı olarak sunabilirsiniz.

Daha detaylı bilgi ve başvuru formu örnekleri için Adalet Bakanlığı ve Aile Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın resmi sitelerinde de rehberler bulabilirsiniz: Vesayet işlemler ve vasilik süreci hakkında açıklayıcı rehber

Her adımda süreci bir avukat ile birlikte yürütmeniz hak kaybı yaşamamanız için faydalı olacaktır. Sorunuz olursa yardımcı olmaktan memnuniyet duyarım.