Aile İçi Tehditte Uzaklaştırma Kararı Alınabilir mi?
Eşimin annesi ile dayısı arasında uzun süredir taşınmaz ve yer kullanımı nedeniyle anlaşmazlık bulunmaktadır. Dayının daha önce eşimin annesine fiziksel şiddet uyguladığı belirtilmektedir. Son olayda eşim, kardeşi ve çocukları evdeyken dayı eve gelerek ortak tapulu müştemilattaki kümese zarar vermeye çalışmış; uyarılınca hakaret ve tehditlerde bulunmuştur. Olay üzerine jandarma çağrılmış ve şikâyetçi olunmuştur. Olaya ilişkin video kayıtları ve tanıklar bulunmaktadır. Bu durumda 6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma ve koruma kararı alınabilir mi? Ceza süreci nasıl takip edilir ve manevi tazminat talep etme hakkı var mıdır?
Cevaplar
Merhaba. Anlattığınız olay örgüsünde 6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma/koruma tedbiri alınması mümkündür; çünkü Kanun “şiddet” kavramını sadece fiziksel saldırı ile sınırlamaz, tehdit, hakaret, baskı ve malvarlığına zarar verme girişimi gibi davranışları da kapsar. Ayrıca “ev içi şiddet” tanımı, şiddet uygulayan ile mağdurun aynı haneyi paylaşmasını şart koşmaz; aile mensubu sayılan kişiler arasındaki şiddeti de kapsar.
Somut olayda (eve gelip kümesi kırmaya teşebbüs, hakaret ve tehdit, geçmişte darp iddiası, çocukların olaydan etkilenmesi, video ve tanık) Aile Mahkemesinden dayı hakkında özellikle şu önleyici tedbirler istenebilir: konuta/okula/işyerine yaklaşmama, iletişimle rahatsız etmeme, tehdit-hakaret içeren söz ve davranışlarda bulunmama, eşyalara zarar vermeme. Tedbir kararı en fazla ilk etapta 6 aya kadar verilebilir; uzatılabilir. Koruyucu/önleyici tedbir için “kesin delil” aranmaması ve geciktirilmeksizin karar verilmesi esastır. Başvuruyu Aile Mahkemesine, en yakın kolluğa (jandarma/polis) veya mülki amire yapabilirsiniz; Cumhuriyet savcısı da başvurabilir.
Tedbir kararı verilip ihlal edilirse, ihlal ayrıca suç oluştursa bile zorlama hapsi uygulanabilir (ilk ihlalde 3–10 gün; tekrarında 15–30 gün, toplam 6 ayı geçmez).
Ceza süreci bakımından olay; tehdidin içeriğine göre TCK 106, hakaret (TCK 125), mala zarar verme (TCK 151) ve konuta/eklentiye girme şartları varsa ayrıca başka suçlar yönünden soruşturulur. Tehdidin bazı halleri uzlaştırmaya tabi olabilir; suç vasfı ve nitelikli hal olup olmadığı bu noktada belirleyicidir. Dosya numarasıyla UYAP Vatandaş’tan süreci izleyin; savcılığa video kaydını, tanık listesini ve geçmiş şiddet olaylarına ilişkin delilleri (rapor, önceki tutanak, mesaj vb.) mutlaka sunun.
Manevi tazminat: Tehdit/hakaret ve aile huzurunu bozacak saldırılar, çoğu durumda kişilik haklarına saldırı sayıldığından TBK m.58’e dayalı manevi tazminat davası açma imkânı bulunur; ayrıca kümes/zarar varsa maddi tazminat da gündeme gelebilir. (Tutar, ispat ve kusur değerlendirmesi somut olaya göre yapılır.)