İşitme engelli ebeveynlerin maddi sıkıntılar dolayısıyla boşanma hakkı nedir?

Merhaba,

Yaşadığınız süreç oldukça zor ve yıpratıcı. Size ve ailenize yardımcı olabilmek için tüm güncel hukuki haklarınızı net ve detaylı şekilde açıklayacağım. Sorularınızı Türkiye’nin 2025 yılı güncel hukuk uygulamalarına göre yanıtlayacağım.

1. Boşanma Davası Açma ve Adli Yardım

Öncelikle, ailenizin gelir durumu olmadığından adli yardım hakkınız var. Adli yardım ile;

• Dava masrafları, harçlar ve vekalet ücreti alınmaz,
• Barodan ücretsiz avukat (adli yardım avukatı) talep edebilirsiniz.

Bu işlem için bağlı bulunduğunuz adliyedeki Adli Yardım Bürosuna veya en yakın baroya başvurmanız gerekiyor. Gelirinizin olmadığını belgeleyen evraklarla başvurabilirsiniz. Özellikle engelli ve geliri olmayan kişiler için adli yardım çok kolay ve hızlı şekilde sağlanmaktadır.

2. Boşanma Nedeni ve Dayanaklar

Anlattıklarınız; şiddetli geçimsizlik, ekonomik şiddet, psikolojik şiddet, tehdit, intihar girişimi, çocukların psikolojisinin ve güvenliğinin tehlikeye atılması gibi Medeni Kanun’daki “evlilik birliğinin temelinden sarsılması” (TMK 166) ve gerekirse özel boşanma sebepleri kapsamında (TMK 161-165) çok ciddi gerekçelerdir.

• Annem ve babanızın işitme engelli olması ayrıca dikkate alınır ve süreçte engellilik durumları gözetilerek, hakları korunur.

3. Ev ve Mal Paylaşımı

Kaldığınız ev, babanızın miras yoluyla sahip olduğu, tapuda üç kardeşe ait bir ev ise:

• Anne ve çocukların tapuda doğrudan bir hakkı yoktur.
• Ancak boşanma davası sırasında “aile konutu şerhi” konulabilir. Böylece, annenizin ve sizin evden zorla çıkarılmanız engellenir.
• Evin satışı ya da devri, anne ve çocuklar mağdur olmayacak şekilde mahkeme tarafından kontrol edilebilir.

4. Kalacak Yer ve Barınma Hakkı

Türkiye’de boşanma davalarında, özellikle kadının ve çocukların barınma mağduriyeti engellenir. Haklarınız:

• Boşanma davası açarken aynı anda “aile konutunun annede tahsisi” talep edilebilir. Mahkeme, annenin ve çocukların o evde kalması için karar verebilir (eğer başka gidecek güvenli bir yeri yoksa).
• Eğer evde kalmak mümkün değilse, kadın ve çocuklar için Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri (ŞÖNİM), Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından geçici veya uzun süreli sığınma evi sağlanır.
• Belediye ve valilikler ek barınma desteği verebilir.

5. Nafaka ve Tazminat

Nafaka Türleri:

• Yoksulluk nafakası: Anneniz dava açtığında, boşanma sonrası kendi geçimini sağlayamayan eşe verilir. Anneniz geliri olmadığı için yüksek ihtimalle nafaka hakkı alır.
• İştirak nafakası: Çocukların eğitimi ve bakımı için babadan alınır. Okul çağındaki kardeşler için de talep edilir.
• Tedbir nafakası: Dava süresince mahkeme, anneniz ve çocuklar için babadan aylık geçici nafaka bağlar.
• Tüm nafaka türleri, mevcut hayat standartları, babanızın gelir durumu, annenizin ve çocukların ihtiyaçları göz önünde tutularak belirlenir.

Tazminat:

• Anneniz, yaşanan psikolojik ve ekonomik şiddet, tehdit, eşin güvenliğini tehlikeye sokan davranışlar nedeniyle manevi tazminat, evliliğin bitirilmesine sebep olan borçlanma ve güven boşa çıkarma sebepleriyle maddi tazminat talep edebilir.
• Manevi tazminat kararı çıkarma ihtimali, anlattığınız nedenlerle yüksektir.

6. Koruma ve Şiddet

• Anneniz ve siz, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesi Kanunu kapsamında koruma kararı talep edebilirsiniz.
• Babanız hakkında uzaklaştırma kararı alınmasını sağlayabilirsiniz.
• Kendisini ve çevresindekileri tehdit eden mesajları, fotoğrafları, intihar girişimi de delil olarak kullanabilirsiniz.

7. Çocuk ve Gençlerin Hakları

• Siz ve kardeşiniz, eğitim hakkınızdan mahrum bırakılamazsınız. Mahkeme, velayeti genellikle güvende olduğunuz anneye verecektir.
• Üniversite veya lise eğitimine devam ederken de, iştirak nafakası üniversite eğitimi başına kadar devam eder.

Sonuç ve Öneri

• Hemen bir adli yardım avukatına başvurun.
• Boşanma, nafaka, tazminat, koruma talebi aynı dosyada açılabilir.
• Evde kalmak veya sığınma evi talep etmek hakkınız.
• Delillerinizi (mesajlar, fotoğraflar, videolar, tanıklar) saklayın.
• Psikolojik destek almak isterseniz, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’ndan yardım alabilirsiniz.

Her hak ve süreç, yaşadığınız şiddetin ve mağduriyetin derecesine göre mahkeme tarafından özenle değerlendirilir. Siz, anneniz ve kardeşiniz hukuken korunursunuz. Yardıma ihtiyacınız olursa tekrar mesaj atabilirsiniz.

Sağlıklı ve huzurlu günler diliyorum.