Ödenmeyen iştirak nafakası için nasıl tahsilat yapılır?

Merhaba, iştirak nafakası alacağı ilamlı icra ile tahsil edilir; tazyik hapsi (İİK m.344) sadece bir “zorlama” aracıdır, asıl tahsilat borçlunun malvarlığı ve üçüncü kişilerdeki hak/alacaklarına hacizle yapılır. Yakalanmıyorsa da icra dosyası üzerinden tahsilat kanalları genişletilebilir.

Öncelikle, her 3 ayda bir yeni dosya açmak yerine (uygulamada çok yapılan bir hata), tek icra dosyasında biriken nafaka taksitlerini ve “işleyecek nafaka”yı takipte tutup düzenli haciz işlemleri yürütmek çoğu zaman daha etkili olur. Ayrıca her ay doğan nafaka taksitleri için 5 yıllık zamanaşımı riski vardır; eski taksitleri biriktirmeden takibe koymak önemlidir.

Maaş yoksa tahsilat için pratik yol haritası

İcra dosyanızdan (vekiliniz varsa UYAP’tan) şu adımları aynı anda işletin:

• Banka hesaplarına haciz (İİK m.89 haciz ihbarnamesi): Borçlunun bankalardaki mevduat/hesap/alacaklarına yönelik bankalara 89/1 gönderilmesini isteyin. Banka 7 gün içinde itiraz etmezse “zimmet” sonucu doğabilir ve para icraya ödenmek zorundadır.
• Trafik ve tapu haczi: Borçlunun üzerine kayıtlı araç/taşınmaz çıkarsa haciz şerhi koydurup satış aşamasına götürebilirsiniz (araç fiilen bulunmasa bile şerh, satış/ devir kabiliyetini kilitler; yakalanınca da fiili haciz yapılır).
• Üçüncü kişilerdeki alacakların haczi: Borçlu “sigortasız” çalışsa bile bir işveren/işyeriyle süreklilik gösteren ilişki varsa, o işyerine de 89/1 gönderilerek borçluya yapılacak ödemelerin icraya yönlendirilmesi sağlanabilir.
• UYAP üzerinden malvarlığı araştırması talepleri: İcra müdürlüğünden UYAP sorguları (tapu, trafik, banka/kurum entegrasyonları kapsamındakiler) yapılmasını ve çıkan kayıtlara derhal haciz konulmasını talep edin. (Hangi sorguların aktif olduğu icra dairesi entegrasyonuna göre değişebilir.)
• Hacizde öncelik (nafaka imtiyazı): Borçlunun malı satılırsa, nafaka alacağı bazı hallerde imtiyazlı değerlendirilir; sıra cetvelinde hakkınızı takip etmek gerekir.

Yakalama/tazyik hapsi kararının “fiilen işletilememesi” konusunda ise icra ceza kararlarının infazı pratikte ilgili İnfaz (Cumhuriyet Başsavcılığı) büroları ve kolluk uygulamasıyla yürür; dosyanın infaz aşamasında olup olmadığını (yakalamanın sisteme işlenip işlenmediğini) icra ceza/infaz kanalından ayrıca kontrol etmek gerekir.

Son olarak: Borçlunun düzenli gelirini fiilen nereden elde ettiğini (çalıştığı işyeri, sürekli hizmet verdiği firma, kira geliri, araçla taşımacılık, e-ticaret tahsilatları gibi) tespit edebiliyorsanız, 89 haciz ihbarnamesi bakımından hedefi “somut üçüncü kişi”ye daraltmak tahsilatı ciddi hızlandırır.

• Borçlunun bilinen bir işyeri/müşterisi/çalıştığı sektör var mı?
• Üzerine kayıtlı araç/taşınmaz olabileceğine dair bir bilginiz (plaka, il/ilçe, aileden kalan taşınmaz vb.) var mı?