Nafakanın Yeniden Düzenlenmesi İçin Ne Yapabilirim?
Merhaba. İki yıl önce boşandım. Eski eşimin ricası üzerine, borcu bitene kadar tek çocuğumuz için yüksek miktarda nafaka ödemeyi kabul ettik. Nafaka şu anda 18.000 TL ve TÜFE oranına bağlı olarak artıyor. Bu durum beni ciddi anlamda maddi olarak zorluyor ve borçlanmaya başladım. Nafakanın yeniden düzenlenmesi veya azaltılması için ne yapabilirim?
Cevaplar
Merhaba. Çocuğunuz için ödenen iştirak nafakası “değiştirilemez” bir rakam değildir. Şartlar esaslı şekilde değiştiyse veya mevcut tutar hakkaniyete aykırı hale geldiyse, mahkemeden nafakanın azaltılmasını (uyarlanmasını) isteyebilirsiniz. Bunun dayanağı, iştirak nafakasında durumun değişmesi halinde nafakanın yeniden belirlenebilmesine imkan veren TMK m.331’dir.
Bu durumda yapmanız gereken yol, nafaka alacaklısına (çocuğun velayetini alan ebeveyne) karşı Aile Mahkemesinde “iştirak nafakasının azaltılması/uyarlanması davası” açmaktır. Boşanma kesinleştikten sonra açılan nafaka davalarında yetki kuralı olarak nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK m.177). Aile Mahkemesi olmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi, Aile Mahkemesi sıfatıyla bakar.
Mahkeme, sadece “zorlanıyorum” beyanıyla indirim yapmaz; genellikle şu başlıklarda somut delil arar: gelirinizde düşüş (maaş bordroları, SGK dökümü, vergi kayıtları), zorunlu giderler ve bakmakla yükümlü olduğunuz kişiler (kira, kredi, yeni çocuk gibi), çocuğun güncel ihtiyaçları ve diğer ebeveynin gelir/gider durumu. Nafaka, tarafların protokolde anlaşmış olmasına rağmen, şartlar değişince yeniden değerlendirilebilir; burada ölçü çocuğun ihtiyacı + sizin ödeme gücünüz + hakkaniyet dengesidir.
Önemli iki pratik nokta:
Dava dilekçenizde yalnızca tutarın düşürülmesini değil, TÜFE’ye bağlı otomatik artış şartının da güncel koşullara göre uyarlanmasını (örneğin artışın makul bir orana bağlanmasını veya kaldırılmasını) ayrıca talep etmeniz faydalı olur.