Dershane sözleşmesinde cayma bedeli ve iade hakkı var mı?

Merhabalar, anlattığınız tablo “özel öğretim kursu” (dershane) ile yapılan tüketici işlemi niteliğinde bir hizmet sözleşmesinde, erken ayrılma halinde ücret iadesinin nasıl hesaplanacağı ve “kitap-kırtasiye” adı altındaki bedelin hangi ölçüde istenebileceği meselesidir.

Sizin olayınızda kritik nokta şu: Kurslar, öğrencinin ayrılması halinde “kalan ayların tamamını” veya “yıllık kırtasiye bedelinin tamamını” otomatik olarak isteyemez. MEB mevzuatında ücret iadesi hesabı, sözleşmede yazan öğrenim ücretini esas alır ve genel kural olarak (kurum öğrenim ücretini ders saati üzerinden belirliyse) %10 kesinti + fiilen alınan ders saati karşılığı düşülerek kalan kısmın iadesi şeklindedir. Bu çerçeve, İstanbul İl MEM’in yayımladığı SSS’de de açıkça özetlenmiştir; ayrıca iadenin ayrılıştan itibaren en geç 1 ay içinde yapılması gerektiği de belirtilir: ücret iadelerine ilişkin SSS açıklaması.

Bu nedenle, sizden 45.000 TL istenirken şu ayrımlar net olmalı:

• Kurumun “aylık 12.500 TL” hesabı hangi ders saati karşılığına dayanıyor? (Ders saati sözleşmede/öğrenim planında yazılı olmalı.)
• %10 kesinti hangi öğrenim ücreti üzerinden alınıyor? (Sözleşmedeki öğrenim ücreti üzerinden.)
• “20.000 TL kırtasiye/kitap” gerçekten teslim edilen ürünlerin bedeli mi? Teslim edilmeyen (özellikle ikinci dönem) kitapları “kullanmayacaksınız diye de olsa” topluca dayatmaları çoğu dosyada tartışmalı oluyor; en azından teslim/irsaliye ve fatura ile ispatlayabilmeleri gerekir.

Pratikte izlemenizi önerdiğim yol:

1. Kuruma yazılı olarak (e-posta/iadeli taahhüt/WhatsApp değilse bile sonradan çıktısı alınabilir şekilde) “MEB Yönetmeliği m.56 hesabına göre” kalem kalem döküm isteyin: toplam öğrenim ücreti, %10 kesinti, işlenen ders saati sayısı, düşülen tutar, iade/borç bakiyesi. (Madde uygulaması MEB’in resmi SSS’lerinde de referanslanır: özel öğretimde erken ayrılma SSS.)
2. Elden ödediğiniz 19.000 TL için mutlaka makbuz/fatura/banka dekontu yoksa, ödeme ispatını güçlendirecek her şeyi saklayın (yazışma, tanık, kamera kaydı talebi, vs.). Bundan sonra ödemeyi mümkünse banka kanalıyla yapın.
3. Uyuşmazlık bedeliniz (45.000 TL) 2026 yılı için tüketici hakem heyeti sınırı olan 186.000 TL’nin altında olduğu için, başvuruyu Tüketici Hakem Heyeti üzerinden yapmanız mümkündür ve çoğu durumda en hızlı yoldur. Başvuru usulü ve parasal sınır Ticaret Bakanlığı sayfasında güncel olarak yer alıyor: tüketici hakem heyeti bilgilendirme metni.

Son olarak, kurumun “asıl fiyat 140.000 TL idi, size indirim yaptık” söylemi tek başına bağlayıcı değildir; bağlayıcı olan imzaladığınız sözleşmedeki öğrenim ücreti, ücretin ders saati/yıllık nasıl belirlendiği ve fiilen sunulan hizmettir.

Sizden 1-2 net bilgi alabilirsem hesabı daha somutlaştırırım: Sözleşmede öğrenim ücreti “yıllık toplam” mı yazıyor, yoksa “ders saati ücreti / toplam ders saati” mantığıyla mı düzenlenmiş? Bir de kitaplar için ayrı fatura/teslim tutanağı imzaladınız mı?

Merhabalar, anlattığınız uyuşmazlık “özel öğretim kursu (dershane)” ile yapılan eğitim hizmeti sözleşmesi ve buna bağlı “kayıt iptali/ayrılma, ücret iadesi, kitap-kırtasiye bedeli” başlıklarında değerlendiriliyor. Kurumun sizden “45.000 TL” istemesi otomatik olarak haklı sayılmaz; hangi hizmetin ne kadarının fiilen verildiği ve hangi bedelin sözleşmede/ mevzuatta dayanağı olduğu somutlaştırılmak zorunda.

Sizin açınızdan en kritik düzenleme, ayrılma halinde iadenin nasıl hesaplanacağını belirleyen Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği madde 56’dır; 05.09.2025 tarihli değişiklikle iade hesaplarında “%10” kuralı ve dönem başlamadan/başladıktan sonra ayrılma ayrımı açık şekilde düzenlenmiştir (Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği madde 56). Bu maddeye göre kurum, ayrılma halinde kural olarak tüm bedeli talep etmek yerine; sözleşmedeki ücrete ve eğitim süresindeki kullanıma göre iade/mahsup hesabı yapmak durumundadır. Kurumun “aylık 12.500 TL + yıllık 20.000 TL kırtasiye” gibi kalemleri isterken, bu hesabın hangi sözleşme maddesine ve hangi hesap yöntemine dayandığını yazılı göstermesi gerekir.

Kitap-kırtasiye tarafında da pratik ölçüt şudur: Teslim edilmemiş (verilmemiş) ikinci dönem kitapları için “tam yıl kırtasiye” gibi bir bedelin istenmesi çoğu dosyada tartışmalı olur. Ayrıca sözleşmede “kırtasiye bedeli iade edilmez” gibi tek taraflı hükümler varsa, bunun tüketici aleyhine dengesiz sonuç doğurması halinde haksız şart itirazı gündeme gelebilir (6502 sayılı Kanun madde 5).

Somut adım olarak kuruma (mümkünse noter ihtarnamesi ya da en azından yazılı teslimli dilekçe/e-posta ile) şunları isteyin:

• İmzalı sözleşmenin tamamı, ücret kalemleri ve “indirim yapıldı” denilen tutarın dayanağı olan resmî ücret listesi/ilan,
• Ödediğiniz 19.000 TL’nin makbuz/fatura karşılığı ve kurumun “elden ödeme” tahsilatına ilişkin kayıtları,
• Ayrılma tarihine göre madde 56’ya uygun iade/mahsup hesap cetveli,
• Teslim edilen kitapların teslim tutanağı; teslim edilmeyenler için bedel isteniyorsa gerekçesi.

Uyuşmazlık bedeliniz 2026 yılı parasal sınırlarının altında kalıyorsa Tüketici Hakem Heyeti yolu da açıktır; 2026’da parasal sınırın 186.000 TL olarak uygulandığı Ticaret Bakanlığı duyurusunda yer alıyor (2026 yılı tüketici hakem heyeti parasal değeri duyurusu). Ayrıca kursun MEB denetimi açısından il/ilçe millî eğitim müdürlüğüne “mevzuata aykırı ücret tahsil/iadeden kaçınma” şikâyeti de yapılabilir.

Kapanış olarak, bu dosyada “kim ne kadar öder” hesabını belirleyen şey çoğunlukla sözleşme + madde 56 hesabı + kitapların fiilen teslimi oluyor. İsterseniz 2 bilgiyi netleştirir misiniz: (1) Sözleşmede ücret “yıllık” mı “ders saati” mi yazıyor? (2) İkinci dönem kitapları size fiilen teslim edildi mi, teslim edildiyse teslim tutanağı var mı?