Sıfır araç arızası için iade veya değişim hakkı var mı?

Merhaba. Şirket adına “sıfır araç” alımında da ayıplı mal hükümlerine dayanarak iade (sözleşmeden dönme) veya ayıpsız misli ile değişim talep edebilirsiniz; ancak başvuru yolu ve süreler tüketici hukukundan farklı şekilde, çoğu durumda ticari satış rejimine göre yürür.

Şirket adına alım yapıldığı için (araç şirket faaliyetinde kullanılmak üzere alındıysa) genellikle 6502 sayılı TKHK’daki tüketici hakem heyeti/tüketici mahkemesi yolu değil; Türk Borçlar Kanunu (TBK) ayıptan sorumluluk ve tacirler arası satışa ilişkin TTK m.23 uygulanır. TTK m.23/1-c uyarınca ayıp açık değilse alıcı, teslimden sonra 8 gün içinde inceleyip ayıbı bu süre içinde satıcıya ihbar etmelidir; siz 6 gün içinde servise götürerek bunu fiilen karşılamış görünüyorsunuz.

TBK m.227’ye göre alıcının seçimlik hakları arasında sözleşmeden dönme (bedel iadesi) ve ayıpsız misli ile değişim de vardır. Ayrıca TBK m.223 uyarınca ayıbı “uygun süre” içinde bildirme yükümlülüğü vardır; sizde servis tespiti ve yazışmalar olması ispat açısından güçlü.

Pratikte şimdi ne yapın?

1. Noter ihtarnamesi gönderin (bayi + Toyota Türkiye’ye): ayıbın üretim kaynaklı olduğunun servisçe tespit edildiğini, TBK m.227 kapsamında ayıpsız misli ile değişim (öncelikli) veya sözleşmeden dönme ve bedel iadesi talep ettiğinizi; araca “tamir görmüş” şekilde rıza göstermediğinizi yazın.
2. İhtarda kısa ve net süre verin (ör. 7 gün) ve tüm iletişimin yazılı yürütülmesini isteyin.
3. Araç servisteyken mevcut arıza tespit formu, iş emri, parça sipariş kayıtları, kilometre, teslim-tesellüm belgelerini dosyalayın.
4. Sonuç alınamazsa, talep bedeli/uyuşmazlık ticari nitelikte olacağından dava öncesi çoğu durumda zorunlu arabuluculuk sürecini başlatıp akabinde Asliye Ticaret Mahkemesinde dava yoluna gidilir.

“Azami tamir süresi” konusu

Ticaret Bakanlığı’nın satış sonrası hizmet sisteminde, taşıtlar için azami tamir süresinin 45 iş günü olduğuna dair bilgilendirme yer alır; bu idari denetim ve şikayet açısından ayrıca baskı unsuru olabilir. Ancak sizin somut hedefiniz (iade/değişim) bakımından ana dayanak yine TBK/TTK’daki ayıp hükümleri olacaktır.

En kritik iki bilgi:

• Fatura kimin adına kesildi ve araç şirket faaliyetinde mi kullanılacak (yoksa personel/ortak “özel kullanım” ağırlıklı mı)?
• Bayi ile yapılan satış sözleşmesi/teslim tutanağında ayıp, iade-değişim veya garanti uygulamasına ilişkin özel bir madde var mı?