Engelli maaşı alırken hane içi yüksek gelir bildirimi ve borç durumu

Merhaba,

Sorunuz hukuk sistemimizde çok gündemde olan, "engelli maaşı" veya diğer adıyla "2022 engelli aylığı" ile ilgili geçmişe dönük borç talepleriyle ilgilidir. Şimdi, 2025 yılı güncel mevzuatı ve uygulamalarına göre bu konuyu detaylıca açıklayayım.

Engelli Maaşında Geriye Dönük Borç Talep Edilmesi

• Engelli maaşı alırken hane içi kişi başı gelir asgari ücretin 1/3’ünü aştığında bu durumun en geç bir ay içinde vakfa bildirilmesi gerekir. Bildirilmediğinde, haksız veya yersiz ödeme tespiti yapılırsa, ödenen maaşlar kamu zararı sayılır ve faiziyle birlikte geri istenir.
• Ancak, sosyal yardımlaşma vakfı (veya ilgili kamu kurumu) her yıl veya belirli aralıklarla sosyal inceleme yapmak ve gelir/yaşam koşullarını güncel olarak takip etmekle yükümlüdür.

Uygulamadaki Temel Noktalar

• Denetim Zafiyeti/İhmal: Eğer kurum, uzun süre (sizin örneğinizde 6 yıl boyunca) evde inceleme ya da gelir kontrolü yapmadıysa, bu durum, doğrudan sizin hukuki sorumluluğunuzu kaldırmaz. İlke olarak, gelirde artış bildirilmesi yasal zorunluluktur. Ancak idarenin denetim görevini ihmal etmesi, borç tahsil sürecini bazı durumlarda tartışmalı kılabilir.
• Borçlandırma: Geliriniz uzun süredir sınırı aşıyorsa fakat kurum bu süre zarfında denetim yapmadıysa dahi, mahkeme veya idare, "haksız veya yersiz" ödeme olduğunu tespit ederse bu ödemeleri sizden geri isteyebilir.
• Hak Arama Yollarınız: Size gelen yazının tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açabilir, borç çıkarılmasının hukuka aykırı/yersiz olduğunu ileri sürebilirsiniz. Özellikle uzun süredir denetimsizlik, kurumun görevini yerine getirmemesi vb. noktaları bu dava dilekçenizde vurgulayabilirsiniz.

Yargı Kararları ve Mevzuat Özeti

• Yargı kararlarında, idarenin yersiz ödeme tespiti yasal hak olarak kabul edilir. Ancak bazı kararlarda, kurumun yıllarca denetim yapmamasının hukuka aykırı olduğu, bu nedenle borcun azaltılması ya da tamamen iptali gerektiği belirtilmiştir.
• Engelli maaşı, bakıma muhtaçlık ve gelir raporlarıyla tespit edilir; eğer gelir kriteriniz aşıldıysa ve bildirim yapmadıysanız hem borç hem de faiz işletilebilir.

Sonuç ve Tavsiyem

• Size idare tarafından gelen bu tebligat ve borç bildirimine karşı, yukarıda özetlediğim gibi 60 gün içinde idare mahkemesinde itiraz/iptal davası açmanız mümkündür.
• Yasal haklarınızın tam korunabilmesi ve sürece hukuki destekle devam edebilmeniz için bir avukata danışmanız, gerekirse baronun adli yardım bürosuna başvurmanız faydalı olacaktır.

Detaylı bilgi için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın ilgili genelgesi başta olmak üzere, SYDV ve ilgili mevzuat maddelerine başvurabilirsiniz.

Size kolaylıklar dilerim. Hak arama sürecinizde detaylı bilgi veya yol haritası için tekrar danışabilirsiniz.

Kaynak: 2012/26 Sayılı Evde Bakım Ücreti Geri Ödemeleri Hakkında Genelge Ek Açıklamalar ve Hukuki Yorumlar, OCED Engelli Aylığı