Yasa Dışı Çalışma Saatleri İçin Haklı Fesih Sebebi Olabilir mi?

Merhaba,

Sorunuzun cevabını Türkiye’nin güncel iş hukuku ve Yargıtay uygulamaları çerçevesinde detaylı şekilde aşağıda bulabilirsiniz:

Arife Günü ve Çalışma Saatlerinin Değiştirilmesi

Ulusal bayram, genel tatil ve arife günlerine yönelik çalışma kuralları 4857 sayılı İş Kanunu ile belirlenmiştir. Arife günlerinde (Ramazan veya Kurban gibi dini bayramların arifesinde) saat 13:00’ten sonrası resmi tatil olup, bu saatten sonra çalışmak için özel ücretlendirme ve işçinin rızası gereklidir.

İşveren Çalışma Saatini Tek Taraflı Değiştirebilir mi?

• Esaslı Değişiklik: İşverenin çalışma saatlerinde önemli bir değişiklik yapabilmesi için (örneğin sizi normal rutininiz dışında veya ani şekilde sabah 8 – öğlen 1 arası çalıştırmak istemesi gibi), bu değişikliği size yazılı olarak bildirmesi ve onayınızı alması gerekir (İş Kanunu md. 22).
• Yazılı Bildirim ve Onay: Size bildirilen değişiklik “esaslı değişiklik” niteliğindeyse ve bunu kabul etmezseniz, eski koşullarınız geçerliliğini korur. Ancak işveren değişikliğin geçerli bir nedene dayandığını iddia ederse, yasadaki prosedür izlenmelidir.
• Altı İş Günü Kuralı: Size bildirilen değişikliği altı iş günü içinde reddedebilirsiniz. Kabul etmezseniz, iş akdini haklı nedenle derhal feshetme hakkınız doğabilir.

Yargıtay ve Uygulama

• Yargıtay uygulamalarında, çalışma saatlerinin işçi aleyhine olacak şekilde ve özellikle son anda tek taraflı değiştirilmesi genellikle “esaslı değişiklik” olarak değerlendirilir.
• Çalışma koşullarında işçinin aleyhine yapılan köklü değişiklikler (yani fiilen mesai saatlerinizin değiştirilmesi veya dinlenme hakkınızın kısıtlanması gibi) yazılı onayınız olmadan geçerli değildir.
• Sadece bayram arifesi günü değil, her türlü ciddi ve işçi aleyhine yapılmış değişikliklerde işçi haklı nedenle fesih hakkına sahip olur.

Haklı Fesih Hakkını Doğuracak Durumlar

Aşağıdaki şartlar sağlanırsa haklı fesihle iş akdinizi sonlandırabilirsiniz:

• Çalışma saatleriniz işveren tarafından rutin ve makul sınırların ötesinde, önceden haber verilmeden ve sürekli şekilde değiştiriliyorsa,
• Yapılan değişiklik size yazılı olarak bildirilmemişse veya onayınız alınmamışsa,
• Soluksuz olarak arife günü ve bayram gibi özel günlerde size tanınan haklar (ücret, izin, ek ödeme vs.) kısıtlanıyor ya da ödenmiyorsa,
• Değişiklik süreklilik arz ediyorsa veya iş ve özel yaşam dengenizi bozulacak şekilde planlanıyorsa.

Sonuç ve Öneri

Yukarıdaki bilgiler ışığında, arife günü sizi sabah 8 – öğlen 1 arasında çalıştırmak,

• alışılmış/kararlaştırılmış mesai düzeninizden farklıysa,
• size bu değişiklik önceden ve yazılı olarak bildirilmemişse,
• ve bu uygulama iş ve özel yaşam dengenizi olumsuz etkiliyorsa,

bu durum “çalışma koşullarında esaslı değişiklik” olarak yorumlanabilir ve kabul etmezseniz 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24. maddesi kapsamında haklı fesih hakkınız söz konusu olur. Bu durumda, kıdem tazminatınıza da hak kazanırsınız.

Dikkat:

Bir günlük değişiklikte süreklilik ve işin ağırlığı da değerlendirilir. İşveren sadece bir defaya mahsus ve maksimum 5 saat çalışma ile sınırlı bir değişiklik yapıyorsa, yargı sürecinde “haklı fesih sebebi” oluşup oluşmadığı somut olaya göre değerlendirilir.

Tavsiye

Yazılı olarak bu değişikliği kabul etmediğinizi işverene bildirmeniz, resmi işlemler için avantaj sağlar. Süreçle ilgili detaylı destek almak veya haklarınızın ihlali halinde tazminat hususunda hukuki adımlar için bir avukattan danışmanlık almanız faydalı olacaktır.

Saygılarımla,
Avukatistan