Psikiyatrik Rahatsızlığı Olan Birinin İşlediği Hırsızlık Suçları Nelerdir?

Merhaba,

Öncelikle geçmiş olsun dileklerimi iletmek isterim. Paylaştığınız bilgiler çerçevesinde, annenizin hırsızlık suçundan yargılanma sürecine ilişkin hukuki durumu ve bu kapsamda ceza sorumluluğu ile ceza indirimleri konusunda güncel mevzuata göre detaylı bilgi vermek için konuyu araştırdım.

Hırsızlık Suçu ve Psikiyatrik Raporun Etkisi

Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 32. maddesi, akıl hastalığı olanlara dair ceza sorumluluğunun nasıl değerlendirileceğini hüküm altına alır:

• TCK m.32/1: Suçun işlendiği sırada akıl hastalığı nedeniyle işlediği fiilin anlam ve sonuçlarını algılama veya davranışlarını yönlendirme yeteneği tamamen ortadan kalkmışsa, kişi hakkında ceza verilmez; güvenlik tedbirlerine hükmolunur.
• TCK m.32/2: Eğer algılama veya yönlendirme yeteneği önemli derecede azalmış ise, kişiye ceza verilir ancak bu cezada indirim yapılır.

Vaka özetinizde, annenizin geçmişte aldığı raporda “davranışlarını yönlendirme yeteneğinin azaldığı” belirtilmiş. Bu tip raporlar genellikle TCK 32/2 kapsamında değerlendirilir ve cezasında indirim yapılır. Tamamen ortadan kalkmış olsaydı, ceza verilmezdi.

Önceki Suç ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB)

• Önceki suç hakkında Hagb verildiği için, ikinci eylem HAGB denetim süresi içinde işlenmiş bir suç olarak kabul edilir.
• Bu durumda, mahkeme önceki HAGB kararını geri alabilir ve o dosya için de ceza uygulanabilir.
• Ayrıca yeni işlenen suç için de kamu davası zaten açılmış durumda.

Teşebbüs Halinde Kalma

• Ceza hukukunda “teşebbüs” suçu hafifletir, çünkü suç tamamlanmamıştır.
• TCK m.35’e göre teşebbüs halinde ceza, failin kastına ve suça yaklaşma derecesine göre indirilir. Kural olarak, tamamlanmamış suçlarda temel cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadar indirim yapılabilir.

Şikayetçi Olmaması

• Hırsızlık suçu, çoğu zaman şikayete bağlı olmayan bir suçtur ve kamu davası açılabilir.
• Şikayetçinin olmaması, davanın devamına engel değildir; şikayetten vazgeçme bazı özel haller için geçerlidir, ancak pazarda bilezik alma suçu genellikle doğrudan kamu davası kapsamındadır.

Ceza Miktarı ve İndirimler

Mevcut durumda anneniz için uygulanabilecek indirimler şunlardır:

1. TCK 32/2 Raporu: Ceza indirimi. Genellikle mahkemeler bu durumda temel cezanın üçte birine kadar indirime gidiyor.
2. Teşebbüs: Suç tamamlanmadığından ayrıca ceza indirimi uygulanır (TCK 35).
3. Olası Takdir İndirimi: Annenizin geçmişi (örneğin verilen HAGB kararı, yaşlılık, psikiyatrik hastalığın ilerleyişi vb.) göz önüne alınarak mahkemenin ertelemeye veya ceza indirimi uygulamaya eğilimi olabilir.
4. Etkin pişmanlık (hırsızlık suçunda genellikle uygulanmaz ama teşebbüs aşamasında zararın giderilmesi vb. söz konusu olursa ek indirim olabilir.)

Ancak belirtelim ki, HAGB’nin bozulması söz konusu olursa önceki dosyadan alınacak ceza da ayrıca infaz edilecektir. Yani iki dosyadan da ceza alma ihtimali doğar.

Sürecinizde Ne Yapmalısınız?

• En kısa sürede bir avukat ile çalışmanızı öneririm (özellikle adli yardım hizmetlerinden de faydalanabilirsiniz).
• Annenizin psikiyatrik tedavi geçmişi ve mevcut durumu ayrıntılı şekilde dosyada yer alsın ve yeni bir psikiyatrik değerlendirme (heyet raporu) talep edin.
• Mahkemede annenizin teşebbüs aşamasında kaldığını, şikayetçinin olmadığını, sağlık durumunun cezai sorumluluğunu önemli ölçüde azalttığını ayrıntılı şekilde anlatın.
• Ceza alırsa indirim oranları genellikle şu şekildedir:
  • Temel ceza: 1 yıl – 3 yıl arasında değişebilir (TCK 141/1, basit hırsızlık baz alınarak).
  • TCK 32/2’ye göre indirim: Genellikle üçte bir indirim uygulanabilir.
  • Teşebbüs indiriminden, cezanın dörtte birinden dörtte üçüne kadar indirim yapılır.
  • İndirimsiz hesaplamak gerekirse 1 yıl ceza, hem teşebbüs hem TCK 32/2 indirimiyle örnek hesap: 1 yıl ceza → 4 ay ceza (örnek içindir, kesin değildir).
• Son olarak mahkemede, annenizin cezasının ertelenmesini veya denetimli serbestlikten yararlanmasını da talep edebilirsiniz.

Sonuç

• Ceza alıp almayacağına mahkemede ulaşılacak yeni rapor ve yargılama sırasında ortaya çıkacak bilgiler net olarak yön verir.
• Genellikle bu tarz vakalarda, ağırlaştırıcı nedenler ve tekrar suç işlenmesi, mahkemeleri ceza vermeye yönlendirebilir; ancak teşebbüs ve psikiyatrik rapor önemli indirim sağlar.
• Net ve kişiye özel bir değerlendirme için, bir ceza hukuku avukatından yüz yüze danışma almanız çok faydalı olacaktır.

Her aşamada annenizin sağlık belgelerini ve tüm tedavi kayıtlarını eksiksiz olarak sunmanız çok önemlidir.

Daha fazla hukuki bilgiye veya profesyonel desteğe ihtiyacınız olursa, memnuniyetle yardımcı olabilirim.

Geçmiş olsun.