Maaşım ödenmiyor: Haklı fesih yapıp tazminat alabilir miyim?

Merhaba, anlattığınız tablo ücret ve ücrete bağlı yan hakların ödenmemesi nedeniyle işçi açısından haklı fesih şartlarını büyük ölçüde oluşturuyor.

1. Haklı nedenle fesih + kıdem tazminatı alabilir misiniz? Evet. İşverenin ücreti “kanuna veya sözleşmeye uygun şekilde hesap etmemesi ya da ödememesi” işçiye derhal haklı fesih hakkı verir (4857 m.24/II-e). Ücretin 2 aydır hiç ödenmemesi ve 6 aydır düzensiz ödenmesi bu kapsamda güçlü bir gerekçedir. Ayrıca ücret ödeme gününden itibaren 20 gün geçmesine rağmen ödeme yoksa, işçi çalışmaktan kaçınma hakkını da kullanabilir (4857 m.34). Bu şekilde haklı fesih yaparsanız, 1 yıldan uzun kıdeminiz olduğundan (2013’ten beri) kıdem tazminatına hak kazanırsınız (1475 m.14). İhbar tazminatı ise haklı fesihten doğmaz (ihbar, “bildirimli fesih”te gündeme gelir).

Maaşın zamanla asgari ücrete düşürülmesi ayrıca “çalışma koşullarında esaslı değişiklik” tartışması doğurabilir; bunun yazılı bildirim ve yazılı kabul prosedürü vardır (4857 m.22). Ancak bu kalemde geriye dönük fark talebi zamanaşımı ve ispat durumuna göre ayrıca değerlendirilir.

2. Noter fesih bildirimi “genel” yazılsa yeter mi? Sadece “ücretler ödenmiyor” demek bazen yetse de, uygulamada riski azaltmak için tarih/ay belirterek yazmanızı öneririm: “2026 Ocak-Şubat ücretlerim ödenmedi, son 6 ay düzensiz, yemek ve yol ödemeleri yapılmadı” gibi. Haklı fesihte sebebin net gösterilmesi, sonradan “başka nedenle ayrıldı” itirazını kırar. Dayanak olarak 4857 m.24/II-e yazmanız yeterlidir.

3. Hangi alacakları isteyebilirsiniz, süreç nasıl ilerler? Dava/ takipten önce zorunlu arabuluculuk var (7036 m.3). Arabuluculukta anlaşma olmazsa dava açılır. Talep edilebilecek başlıca kalemler (somuta göre) şunlardır:

• Kıdem tazminatı (1475 m.14).
• Ödenmeyen ücretler + gecikme faizi (4857 m.34’te “en yüksek mevduat faizi” düzenlenir).
• Yemek/yol gibi düzenli ödemeler (sözleşme/uygulama ile kazanılmışsa)
• Kullanılmayan yıllık izin ücreti: iş sözleşmesi bitince kullanılmamış izinler ücrete dönüşür (4857 m.59). (132 gün iddianızda, işverenin izin kayıtları kritik olur; çoğu dosyada izin kullandırıldığını işveren belgelemek zorundadır.)
• Varsa fazla mesai, hafta tatili, UBGT alacakları (tanık, puantaj, kart basma, yazışma vb. delillerle)

Son olarak iki noktayı netleştirirseniz strateji daha isabetli olur:

• Ücretiniz banka üzerinden mi yatıyordu (IBAN dekontları var mı), yoksa elden mi?
• İşyerinde yazılı izin formları/izin defteri imzalatılıyor muydu?