İşten Ayrılırken Tazminat ve İşsizlik Maaşı Hakkında

Merhaba,

Öncelikle yaşadığınız süreçle ilgili yaşadığınız hak kayıpları ve mağduriyet oldukça ciddi görünüyor. Anlattıklarınıza göre hem fazla mesai ücretlerinizin ödenmemesi, resmi tatilde çalışmanıza rağmen ücret alamamanız, ücretlerin geç ödenmesi gibi hak kayıplarınız olmuş, hem de sonrasında haklı nedenle fesih yapmanıza rağmen işverenin, haksız yere SGK çıkış kodunuzu “istifa” (Kod 03) olarak göstermesi nedeniyle işsizlik maaşı alamamışsınız.

Sizin durumunuzda işçinin haklı nedenle iş akdini feshetmesi halinde hem kıdem tazminatı hakkı doğar (Eğer toplam en az 1 yıl çalıştıysanız), hem de işsizlik ödeneğinden yararlanma hakkı olur. Ancak, işveren feshi “istifa” gibi gösterdiği için sistemsel olarak engelle karşılaşırsınız.

Sizin sorunuzun cevabını, 2025 yılı İş Hukuku’nun güncel uygulamalarıyla açıklamak isterim:

1. SGK Kodunun Değiştirilmemesi Durumunda Ne Yapılabilir?

• SGK çıkış kodunuz “istifa” olarak bildirildiğinde, işsizlik ödeneğinden yararlanamazsınız.
• İşverenin keyfi olarak fesih kodunu yanlış göstermesi Türk Ceza Kanunu anlamında da resmi belgede sahtecilik/gerçeğe aykırı beyan suçunu doğurabilir.
• Arabuluculuk başvurunuzdan sonuç alamazsanız, mahkemede “çıkış kodunun düzeltilmesi” için dava açabilirsiniz ancak zaman ve enerji gerektirir.
• Kısa vadede dava açmak istemiyorsanız ve okula dönmeyi planlıyorsanız, bu aşamada ekstra bir işlem yapmanız gerekmez; ancak haklarınızı kaybetmemek adına hak düşürücü süreleri kaçırmayın, delillerinizi saklayın (mesai listeleri, maaş bordroları, gün gün yaşananlara dair notlar, tanık, yazışma, fabrikadan gelen duyurular, vs.).

2. Tazminat ve Diğer Alacaklar

• Eğer Arabuluculuk sürecinde anlaşma olmazsa, 3 yıl içinde alacak davası açabilirsiniz (kıdem ve ihbar tazminatı, fazla mesai, eksik ödenen ücretler, yıllık izin, resmi tatil ücretleri, vs.).
• Tazminat ve diğer alacaklarınız açısından “haklı nedenle fesih” açıklamanız çok önemlidir, bunu kanıtlayabildiğiniz durumda (şahitler, belgeler, Bakanlığa şikayet kayıtları, fabrika duyuruları) tüm haklarınızı dava ile geri alabilirsiniz.

3. İşsizlik Maaşı için Alternatifler

• Arabuluculuk sonunda işveren ile anlaşmaya varılırsa, çıkış kodunuzun düzeltilmesini ve yeni bir toplu işten çıkış bildirimi yapılmasını talep edebilirsiniz.
• Eğer bu da mümkün değilse ve dava açmadıysanız, şu an için kısa vadede işsizlik maaşı alma şansınız yok. Ancak ileride bir dava ile çıkış kodunuzun gerçek fesih sebebinize uygun şekilde değiştirilmesini talep edebilirsiniz.
• Mahkeme süreci sonunda alınacak kararla birlikte İŞKUR’a başvurarak, hakkınızı geriye dönük de olsa talep edebilirsiniz.

4. Okula Giderken Haklarınızı Kaybetmemeye Dikkat Edin

• Haklarınızı mahkemeye taşımadan önce, başvuru sürelerine (alacaklarda 5 yıl, feshe itiraz ve işe iade davalarında 30 gün gibi) dikkat edin.
• Belgelerinizin ve elinizdeki diğer delillerin kayıtlı ve güvenli bir şekilde saklanmasına özen gösterin.

5. Son Tavsiye ve Yol Haritası

• Arabuluculukta işverenle uzlaşmaya çalışın, uzlaşamazsanız yeni bir iş/okul programınıza göre ileride dava açmak hakkınız.
• Hak kaybı yaşamamak için zaman aşımı ve hak düşürücü sürelere tekrar dikkat edin.
• Arabuluculuk sonrası isterseniz profesyonel bir hukukçudan da doğrudan birebir danışmanlık alabilirsiniz.

Ekstra bilgi veya belge ihtiyacınız olursa tekrar bana ulaşabilirsiniz. Sabırlı ve dikkatli şekilde haklarınızı saklı tutmanızı öneririm.

Saygılarımla.