TCK 226 Dahilinde Yargılanan Sanığa Duruşmaya Gerek Yok Denilerek HAGB Kararı Verilebilir Mi?

Merhaba,

Sorunuz oldukça önemli ve güncel mevzuat açısından detaylı olarak ele alınması gerekir. Size 2025 yılı ve mevcut uygulamalara göre en güncel, doğru cevabı vermek için kapsamlı bir araştırma yaptım.

TCK 226 Ülkeye Sokmak Suçu ve HAGB Uygulaması

• TCK 226, müstehcen yayınların ülkeye sokulması, bulundurulması gibi fiilleri cezalandırır ve hapis cezası öngörür.
• Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararı, eğer sanığa verilen hapis cezası 2 yıl veya daha az ise ve diğer yasal koşullar sağlanıyorsa uygulanabilir.
• Sanığın daha önce kasıtlı suçtan kesinleşmiş bir mahkumiyeti olmaması, mağdurun varsa uğradığı zararın giderilmesi ve mahkemenin yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varması gerekir. Yani sabıkasız olma HAGB açısından olumlu bir unsurdur.

2024 ve Sonrası HAGB Değişiklikleri

• 1 Haziran 2024 itibarıyla yapılan değişiklikle, HAGB için artık sanığın rızası zorunlu değildir. Yani mahkeme, diğer tüm şartlar mevcutsa sanığın açık rızası aranmaksızın HAGB kararı verebilir.
• Bu kural, tüm suçlar için geçerli olup, TCK 226 kapsamında ceza 2 yıl veya daha az ise teorik olarak HAGB uygulanabilir.

Sanık Yokken HAGB Kararı Verilir mi?

• Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) 195. maddeye göre, sanık yalnızca adli para cezası veya müsadere gerektiren suçlarda hazır bulunmadığında duruşma yokluğunda sürdürülebilir.
• Ancak, hapis cezasının gündeme geldiği ve savunma alınmasının zorunlu olduğu davalarda (örneğin TCK 226 gibi) sanığın sorgusu alınmış, savunması yapılmışsa ve avukatı (müdafii) varsa, kanuna ve usule uygun olarak mahkeme, sanığın yokluğunda karar verebilir.
• Önemli olan, sanığın esaslı savunma haklarının ihlal edilmemiş olmasıdır. Sanığın sorgusu alınmış, müdafii hazır, yapılan işlemler usulüne uygunsa, mahkemenin “bir daha gelmene gerek yok” demesiyle ve savunma alınması sonrasında duruşmada hazır bulunmayan sanık için HAGB dahil olmak üzere nihai karar verilebilir.
• Birçok Yargıtay ve yerel mahkeme uygulaması da bu şekildedir; sanık yokken, tüm şartlar oluştuysa ve avukatı hazırsa HAGB kararı verilebilmektedir.

Sonuç

• TCK 226’dan yargılanan, sabıkası olmayan bir kişi hakkında, sanığın savunması alınmış, avukatı duruşmada bulunmuş ve mahkeme HAGB şartlarının hepsinin oluştuğuna kanaat getirmişse, sanık duruşmada yokken de HAGB kararı verilebilir.
• Sanığın açık rızasının artık 2024 sonrası zorunlu olmaması sebebiyle HAGB’ye dair ek bir beyan alınması da gerekmez.
• Yeter ki; sanığın savunma hakkı ihlal edilmeden, usule uygun bir süreç işletilmiş olsun.

Konuyla ilgili daha fazla bilgi, örnek Yargıtay ve uygulama kararlarında da bu yönde değerlendirmeler yer almaktadır. Ancak herhangi bir tereddüt ya da usul yönünden hata olduğunda, üst mahkemelere itiraz veya temyiz mümkündür.

Size ve yakınınıza hukuki süreçte kolaylıklar dilerim. Her türlü desteğe ihtiyaç duyarsanız tekrar iletişime geçebilirsiniz.

Saygılarımla.