İstinafa giden dosya ne zaman sonuçlanır ve gelir?

Merhaba. İstinafa giden dosyanın “ne zaman sonuçlanacağı” için kanunda BAM’ın (Bölge Adliye Mahkemesi/Bölge İdare Mahkemesi) uyması gereken kesin bir karar verme süresi öngörülmüş değildir; bu yüzden süre, dosyanın türüne ve ilgili dairenin iş yüküne göre ciddi değişir.

1) İstinaf ne kadar sürede sonuçlanır?

Uygulamada en belirleyici kriterler şunlardır: dosyanın hukuk/ceza/idari olması, duruşma açılıp açılmaması, bilirkişi/keşif gibi ek inceleme ihtiyacı ve BAM/BİM dairesinin yoğunluğu. Hukuk yargılamasında, HMK’ya göre bazı hallerde duruşma yapılmadan karar verilebilirken (HMK m.353), bunun dışındaki hallerde inceleme kural olarak duruşmalı yürüyebilir (HMK m.356); bu da süreyi uzatır.

Ceza dosyalarında da istinaf incelemesinin tamamlanma süresi dosyanın kapsamına göre değişir; sadece başvuru süresi bakımından CMK m.273’te 7 gün kuralı vardır, ancak bu “kararın ne zaman çıkacağı” anlamına gelmez.

İdari yargıda (Bölge İdare Mahkemesi), istinaf başvurusu süresi tebliğden itibaren 30 gündür (İYUK m.45); fakat yine kararın ne kadar sürede verileceğine dair sabit bir süre yoktur.

2) “Dosya ne zaman ilk derece mahkemesine geri gelir?”

Bu kısım çoğu kişinin beklediğinden farklı işler: dosya genellikle fiziken “gelip gitmekten” çok UYAP üzerinden işlem görür ve dosyanın ilk dereceye dönmesi, BAM’ın verdiği kararın niteliğine göre değişir:

• BAM, HMK m.353 kapsamındaki gibi kararı kaldırıp dosyayı yeniden görülmek üzere ilk dereceye gönderirse, karar kesin nitelikte olabildiğinden dosya genellikle daha hızlı şekilde ilk dereceye “iade/gönderme” işlemiyle döner.
• BAM esastan yeni bir hüküm kurar veya istinafı esastan reddederse, bu kararın temyize açık olup olmamasına bakılır. Temyiz açıksa, taraflara tebliğden itibaren 2 hafta içinde temyiz gündeme gelebilir (HMK m.361). Temyiz edilirse dosya ilk dereceye hemen dönmez; süreç Yargıtay aşamasıyla uzar.
• Temyiz edilmezse, temyiz süresi geçip kesinleşme işlemleri tamamlandıktan sonra dosya ilk derece kalemine “kesinleşmiş” şekilde intikal eder.

Dosyanızın geldiği aşamayı en sağlıklı şekilde UYAP’ta “BAM’a gönderilme tarihi”, “dairenin esas numarası”, “karar verildi/tebliğe çıkarıldı” ve “kesinleşme” kayıtlarından takip edebilirsiniz.

• Dosyanız hukuk mu, ceza mı, idari mi?
• BAM/BİM dosyada duruşma günü verdi mi (UYAP’ta görünür)?