Ehliyetsiz Olarak Şirket Aracıyla Kaza Yapıldığında Kim Masrafı Karşılar?

Merhaba,

Sorduğunuz "ehliyetsiz bir şekilde şirket aracıyla patronu evinden almaya giderken kaza yapmak" konusu, güncel mevzuat ve Yargıtay uygulamaları çerçevesinde aşağıdaki gibi değerlendirilir:

Ehliyetsiz Şirket Aracıyla Kaza Yapıldığında Masrafları Kim Karşılar?

• Ehliyetsiz Araç Kullanmanın Hukuki Sonuçları
  Ehliyet olmadan araç kullanmak hem idari hem de ciddi ceza ve tazmin yükümlülükleri doğurur. 2025'te ehliyetsiz araç kullanmanın idari para cezası 18.677 TL’dir. Ayrıca aracı kullanan kişiye (işçi) ve aracı o şekilde teslim eden/sahip olan (işveren veya patrona) da eşit miktarda idari para cezası kesilir.
• Sigorta Durumu
  Zorunlu trafik sigortası, ehliyetsiz sürücü kaza yaparsa karşı tarafın zararını öder; ancak ödemeyi şirketin veya aracın sahibine (yani işverene/patrona) rücu eder. Yani sigorta şirketi önce ödeme yapar, sonra bu ödemeyi işverenden/şirketten tahsil etmek için dava açabilir. Kasko sigortası ise ehliyetsiz sürücü kaynaklı kazalarda genellikle hiçbir ödeme yapmaz ve hasar doğrudan işçiye/sürücüye kalır.
• Asli Kusurluluk ve Ceza Sorumluluğu
  Ehliyetsiz kullanma, çoğu durumda sürücünün tam kusurlu (veya ağırlıklı kusurlu) sayılmasına yol açar. Eğer kazada yaralanma/ölüm olursa TCK kapsamında hapis cezası riski de vardır.
• İşveren/Şirket Sorumluluğu
  Türk Borçlar Kanunu'na ve iş hukukuna göre, çalışan araçla şirket işini yaparken (ör: patronu evden almak) kaza olursa, normal şartlarda şirket (işveren) üçüncü şahsa karşı doğan zararları ödemekle yükümlüdür. Ancak, işçinin kasti veya ağır kusurlu hareketi (burada ehliyetsiz ve izinsiz araç kullanmak) varsa, işveren bu masrafı işçiden talep edebilir.
• İşçinin Sorumluluğu
  İşçi, ehliyeti olmadan şirket aracını izinsiz veya talimatlara aykırı şekilde kullanıyorsa, işverene doğrudan kusur/zarar verdiyse, işveren uğradığı zararın işçiden tazminini isteyebilir. Kazanın tamamen işverenin bilgisi dahilinde (yani patron ehliyetin olmadığını bilerek aracı kullanmasını istediyse) veya şirketin denetim zafiyeti nedeniyle olması ise şirketin de doğrudan ciddi sorumluluğu olur.
• Trafik Cezaları ve Diğer İdari Yaptırımlar
  Araç şirket üzerine olduğu için trafik cezaları öncelikle şirkete kesilir; ancak aracı ehliyetsiz kişiye vermenin de (patron veya şirket yöneticisi) ayrıca idari cezası vardır.

Özetle

• Kaza masraflarının büyük bölümü, işveren/şirket tarafından karşılanır; ancak şirket aracı onun izni veya gözetimi dışında ehliyetsiz bir işçi tarafından kullanıldıysa ve zarar doğmuşsa, işveren bu zarar için işçiye rücu edebilir.
• Sigorta, ödemeyi yaptıktan sonra ödediği bedel için hem şirkete hem de ehliyetsiz sürücüye (kasti ya da ağır kusurlu kullanımdan dolayı) dava açabilir.
• Kazadan doğan cezai ve idari sonuçlar (para cezası, ehliyetsiz kullanmaya ilişkin cezalar) hem işçi hem şirket bakımından ayrı ayrı uygulanır.
• Özel durumlarda (örneğin patron, ehliyetsiz olduğunu bile bile aracı sürdürdüyse) patron/şirket de doğrudan sorumlu olur, hatta işçiden talep hakkı daralır.

Not: Olayın tüm detayları (talimat, bilgi, sürüş şekli, şirket içi işleyiş) somut olayda farklı sonuçlar doğurabilir. Hukuki riskler yüksek ve her iki taraf için de cezai ve mali sonuçlar ağırdır.

Daha detaylı ve dosya bazlı analiz için bir avukatla görüşmenizi öneririm. Yardımcı olabileceğim başka sorunuz olursa çekinmeden yazabilirsiniz.

Saygılarımla.