Ehliyetsiz Şekilde Şirket Aracı İle Kaza Yapılırsa Kim Masrafı Karşılar?

Merhaba,

Sorunuz oldukça önemli ve hukuki boyutu çeşitlidir. 2025 yılı itibariyle Türkiye hukukunda “ehliyetsiz olarak şirket aracıyla, işverenin (patronun) talimatıyla yolda kaza yapma” durumunda oluşan masrafların kim tarafından karşılanacağı çeşitli faktörlere bağlıdır. Aşağıda detaylı ve güncel bir açıklama bulabilirsiniz.

Ehliyetsiz Araç Kullanımı ve Yasal Sonuçları

• Ehliyetsiz araç kullanan kişiye ve aracı kendi rızasıyla veren araç sahibine ayrı ayrı idari para cezası (2025 için yaklaşık 18.677 TL) uygulanır.
• Kaza olması durumunda bir yaralanma veya ölüm varsa ayrıca Türk Ceza Kanunu gereği taksirle yaralama veya ölüme sebebiyet vermekten hapis cezasına kadar varan ağır adli süreçler gündeme gelebilir.

Sigorta ve Kasko Yükümlülüğü

• Eğer araç bir şirkete ait ve kaskosu varsa: Kasko poliçelerinde ehliyetsiz kullanım tamamen hariç tutulur. Yani kasko, bu hasarı kesinlikle karşılamaz.
• Zorunlu trafik sigortası ise karşı tarafın zararlarını ilk aşamada ödeyebilir; fakat sigorta şirketi bu ödemeyi hem araç sahibi olan şirkete hem de ehliyetsiz sürücüye rücu ederek geri alabilir.
• Aracın kendi hasarı ve masrafları ise tamamen işveren veya araç sahibi tarafından üstlenilmek zorunda kalır.

İş Hukuku ve Maddi Masrafların Sorumluluğu

Normal şartlarda, bir işçi işverenden aldığı açık emirle ve işini yerine getirirken şirket aracıyla kaza yapmışsa, ortaya çıkan maddi zararlar işyeri riski kapsamında değerlendirilir ve Yargıtay uygulamasına göre işverene aittir. Ancak, işçi burada yasaları ağır bir şekilde ihlal ederek ehliyetsiz olarak araç kullandığı için;

• Ehliyetsiz araç kullanmak, açık bir şekilde ağır bir kusur ve yasa ihlalidir. Patronun bu konuda açık bir talimatı veya bilgisi olsa dahi bu halde işverenin de sorumluluğu doğabilir. Fakat işveren, sürücünün ehliyetsiz olduğunu bilmiyorsa, tüm zararları işçiden rücu etme hakkına sahiptir.
• Eğer patron, işçinin ehliyetsiz olduğunu biliyor, buna rağmen aracı kullanmasını istiyorsa hem idari hem cezai açıdan işveren de sorumlu olur.

Masrafı Kim Karşılar?

• Araçtaki hasar, trafik sigortası ya da kasko tarafından karşılanmaz.
• Patron işçinin ehliyetsiz olduğunu biliyor ve buna göz yummuşsa, hem işveren hem sürücü (işçi) müteselsilen sorumlu olur; sigorta şirketi zararını her ikisinden de talep edebilir.
• İşveren, ehliyetsiz kullanımda kendi sorumsuzluğu yoksa masrafları işçiden talep edebilir (örneğin: işçi durumu gizlemişse).

Özetle

• Ehliyetsiz araç kullanma nedeniyle oluşan tüm kaza masrafları, işçi (sürücü) tarafından ödenmek zorundadır. Fakat eğer patron işçinin ehliyetsiz olduğunu biliyor ve buna rağmen kullanımına izin vermişse, sorumluluk işverenle işçi arasında paylaşılır; sigorta şirketi ve üçüncü kişiler o zararı doğrudan her ikisinden de talep edebilir.
• Bu tür durumlarda işveren, masrafı işçiden talep etmek üzere ayrıca rücu davası açabilir.
• Sigortalar (kasko ve trafik) olayda ehliyetsiz kullanım varsa ödeme yapmaz ya da yaptığı ödemeyi kusurlulardan aynen tahsil eder.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Ehliyetsiz kullanımda araçta veya karşı tarafta oluşan zarardan, karayolu trafik mevzuatı gereği işçi ağır kusurlu sayılır.
• Patronun bu durumu bilmesi/öngörmesi halinde (örneğin açıkça "ehliyetin yok ama yine de arabayı al" demesi), işveren de sorumlu olur.
• Kaza sonrası sigorta şirkete/mal sahibine rücu ederse, yasal süreç hem işçi hem işveren (mal sahibi) aleyhine yürütülür.

Bu konuda yaşanacak her olayın detayları farklı olabilir. Spesifik bir olayda maruz kalınan tüm zararın size mi yoksa işverene mi ait olacağına dair daha kesin bilgi için bir avukattan birebir görüşme almanız önerilir.

Sorunuz olursa tekrar yardımcı olmaktan memnuniyet duyarım.