Kod 24 ile sağlık nedeniyle fesihte tazminat alabilir miyim?

Merhaba. SGK çıkış kodu 24 ile “sağlık nedeniyle fesih” bildirilmiş olması, tek başına tazminatın otomatik ödeneceği anlamına gelmez; ama fesih gerçekten İş Kanunu m.24 (işçinin haklı nedenle derhal feshi) kapsamındaysa kıdem tazminatı talebiniz güçlü olur.

Sağlık sebebiyle işçinin haklı feshi (m.24/1) özetle şuna dayanır: yapılan işin niteliği/işyerindeki koşullar işçinin sağlığı veya yaşamı için tehlike oluşturuyorsa ya da işverenin davranışları/çalışma şartları sağlık yönünden sürdürülemez hale gelmişse işçi bildirim süresini beklemeden feshedebilir. Bu haklı fesih gerçekleştiğinde, en az 1 yıl kıdem varsa kıdem tazminatına hak kazanırsınız. Kıdem tazminatının dayanağı 1475 sayılı Kanun’un yürürlükte kalan m.14 hükmüdür; işçinin 4857 m.24’e dayanarak feshi kıdem tazminatına hak kazandıran haller arasındadır.

İhbar tazminatı açısından ise tablo farklıdır: Haklı nedenle derhal fesihte (m.24) fesheden taraf olarak siz işverenden ihbar tazminatı isteyemezsiniz; hatta fesih “haklı” kabul edilmezse işveren sizden ihbar tazminatı talep etmeye çalışabilir. Bu yüzden haklılık zemininin (özellikle sağlık bağlantısının) belgeyle kurulması kritik.

Uygulamada hakkınızı sağlamlaştırmak için şu adımlar işe yarar:

• Fesih bildiriminizde “4857 m.24/1 sağlık sebepleri” ibaresiyle gerekçeyi net yazın; mümkünse noter/KEP ile gönderin.
• Sağlık raporu/kurul raporu, işyeri hekimi-OSGB kayıtları, risk değerlendirmesi, görev tanımı, vardiya-ağır iş delilleri gibi belgeleri saklayın (iş ile sağlık arasındaki bağı gösterin).
• Kıdem tazminatı (ve varsa diğer işçilik alacakları) ödenmezse zorunlu arabuluculuğa başvurup anlaşma olmazsa iş mahkemesine gidin.
• Kıdem/ihbar gibi alacaklarda zamanaşımı genel olarak 5 yıl olduğundan bekletmeyin.

Son olarak: “Kod 24” çoğu pratikte sağlık nedeniyle işçi feshi şeklinde kullanılsa da, uyuşmazlıkta mahkeme/arabulucluk koda değil fiili sebebe ve delillere bakar.

• Sağlık gerekçeniz işin/işyerinin koşullarından mı kaynaklanıyor (ör. ağır iş, kimyasal, psikososyal risk, iş kazası sonrası) yoksa iş dışı bir rahatsızlık mı?
• Aynı işverende toplam kıdeminiz 1 yılın üzerinde mi?