Miras payı devri baskı nedeniyle iptal edilebilir mi?

Merhum babanızdan sonra miras payınızı erkek kardeşlerinize devretmeniz, hukuken “miras payının devri sözleşmesi” niteliğindedir. TMK m.677’ye göre mirasçılar arasında miras payı devrinin geçerliliği yazılı şekle bağlıdır; yazılı sözleşme yoksa (sadece “imza atıldı” denip ortada bir devir sözleşmesi bulunmuyorsa) işlemin geçersizliği ileri sürülebilir.

Baskı/tehdit ile imza attığınızı söylüyorsunuz. Bu durumda iptal sebepleri çoğunlukla TBK’daki korkutma (ikrah) veya olayın özelliklerine göre aşırı yararlanma (gabin) olur. Korkutma varsa sözleşmeyle bağlı olmama hakkı vardır; ancak TBK m.39 gereği korkutmanın etkisi ortadan kalktıktan sonra 1 yıl içinde iptal iradesi bildirilmez veya geri istenmezse sözleşme onanmış sayılır. Gabinde ise TBK m.28’de ayrıca 1 yıl ve her hâlde sözleşmeden itibaren 5 yıl gibi hak düşürücü süreler öngörülür. Bu süreler kaçırıldıysa, sırf “baskı vardı” iddiasıyla iptal çoğu dosyada zorlaşır; ama şekil eksikliği, ehliyetsizlik (imza anında ayırt etme gücü yokluğu) veya sahtecilik gibi durumlar varsa farklı sonuç çıkabilir.

Annenizin payının kardeşlerinizce “kendi aralarında paylaşıldığı” iddiası ayrıca kritik: anneniz sağ ve ehil ise onun payı, ancak kendi iradesiyle (satış/bağış/temlik) el değiştirebilir. Anneniz adına işlem yapıldıysa; vekâlet, imza ve sağlık/ehliyet durumu incelenmeden “tamamdır” denemez. (Ehliyet sorunu varsa işlem mutlak butlan tartışmasına gidebilir.)

Babanızın vefatından devre kadar geçen 7 yılda ise siz zaten mirasçıydınız; paylaşma yapılmadıkça tereke çoğu durumda mirasçılar arasında elbirliği hâlinde kalır ve paylaşma/ortaklığın giderilmesi ile birlikte kullanım gelirleri için hesaplaşma/alacak talepleri gündeme gelebilir (kira gelirleri, ürün geliri, taşınmazı tek başına kullananın haksız kullanımı gibi). Bu kalemlerde zamanaşımı ve delil çok önemlidir; somut gelire göre hareket edilir.

Pratik yol haritası (en hızlı ilerleyen yöntem)

• İmzalanan evrakların tamamını çıkarın: miras payı devri sözleşmesi, tapu işlemleri, varsa vekâletnameler (tapu müdürlüğü, noter ve bankadan).
• Noter aracılığıyla kardeşlerinize ihtar çekilip “devir iradesinin sakatlandığı/bedelin ödenmediği/gelirlerin hesabı” yönünden kayıt oluşturun.
• Duruma göre tapu iptal ve tescil (taşınmaz devri varsa) ve/veya sözleşmenin iptali–sebepsiz zenginleşme/alacak davası kurgulanır.
• Anneniz için: kötü muamele ve malvarlığının korunması riski varsa Sulh Hukuk Mahkemesinden vesayet/kayyım tedbirleri ve ayrıca idari başvuru (Aile ve Sosyal Hizmetler birimleri) değerlendirilir.

Şunları netleştirirseniz doğru dava türünü ve süre riskini net söylerim:

• Devir işlemini hangi tarihte yaptınız ve elinizde yazılı bir “miras payı devri sözleşmesi” var mı?
• Devirden sonra taşınmazlar kardeşleriniz adına tapuya tescil edildi mi, edildiyse hangi taşınmazlar?