Ölene kadar bakım sözleşmesiyle ev devri dava hakkı nedir?

Merhaba,

Öncelikle yaşadığınız süreç için geçmiş olsun. Annenizin, kendisine uygulanan şiddet nedeniyle abinizden uzaklaştırma kararı aldıktan sonra size evini "ölene kadar bakma sözleşmesi" ile devretmesiyle ilgili hukuki durum hakkında detayları sizin için inceledim.

Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi Nedir?

Ölene kadar bakma sözleşmesi, bakıma muhtaç kişinin kendisine bakım yapılması karşılığında malını veya bir kısmını bakım borçlusuna devretmesidir. Bu sözleşmenin geçerliliği için mutlaka resmi şekilde, noterde veya tapu müdürlüğünde iki tanık huzurunda yapılması gerekir. Sözleşmede her iki tarafın yükümlülükleri açıkça yazmalı ve mal devri de tapuda gerçekleştirilmelidir.

Abinizin Açtığı Davanın (İptal/Tenkis/Muvazaa) Başarılı Olma Şansı Var mı?

Abiniz, genellikle muvazaa (gerçek niyetin gizlenmesi), saklı payın ihlali (tenkis), ya da annenizin iradesinin sakatlandığı (örneğin tehdit/aldatma ile) gerekçesiyle dava açabilir. Ancak şunlar önemlidir:

• Sözleşme şekli ve amaca uygunsa: Noterde veya tapuda, geçerli şartlara uygun, gerçek bir bakım ilişkisine dayanarak yapılmışsa sözleşme genelde korunur.
• Bakım ihtiyacı ortadaysa: Yargıtay ve yerel mahkemeler, yaşlılık/sağlık ya da güvenlik kaygısıyla bakım ilişkisi kurulmuşsa (özellikle şiddet/tehdit sonrası), annenin güvenliğini sağlamak için işlem yaptığı kanaatine varabilir. Nitekim annenizin kendini abinizden korumak, bakım ihtiyacını karşılamak, şiddetten uzak kalmak için size güvendiğini belirtmesi, işlemin gerçek amacını ortaya koyar.
• Muvazaa olup olmadığı: Eğer bakım karşılığında gerçek bir hizmet verilecek ve bu mahkemece kanıtlanırsa, muvazaa iddiası (yani göstermelik işlem) çoğunlukla kabul edilmez.
• Saklı pay açığı: Sözleşmeyle mirasçının (örneğin abinizin) saklı payı zedeleniyorsa, tenkis davası ile saklı pay kadar bir bedelin veya malın geri verilmesi talep edilebilir. Ancak ölene kadar bakma sözleşmesi “ivazlı” (karşılıklı edim içeren) olduğu için genellikle bağış gibi değerlendirilmez ve tamamen tenkise tabi tutulmaz.

Şiddet ve Güvenlik Gerekçesinin Etkisi

Annenize uygulanan şiddet neticesinde, annenizin malının size devredilmesi ve bunun karşılığında bakımının üstlenilmesi; annenizin can güvenliğini sağlamaya yönelik makul bir seçim olarak görülür. Mahkemeler, bu tür durumlarda annenin iradesinin baskı veya korku altında olup olmadığına, ayrıca sizin annenize gerçekten bakıp bakmadığınıza ve annenin ihtiyaç duyduğu desteğin sağlanıp sağlanmadığına özellikle dikkat eder.

Bu tür şiddet, annenizin diğer çocuğuyla (abinizle) yaşaması veya ona güvenmesini objektif olarak imkânsız kıldığı için anneniz tercihini sizin lehinize yapmış olabilir. Tüm bu olgular mahkemece, işlemin gerçek irade ile, bakım ihtiyacı ve güvenlik gereksinimiyle yapılıp yapılmadığı hususunda önemli delil teşkil eder.

Sonuç ve Öneriler

• Eğer sözleşme ve devir işlemi mevcut kurallara uygun ise, annenizin size güvenerek ve gerçek bakım niyetiyle yaptığı ispatlanabilir durumdaysa, abinizin muvazaa ya da tenkis davasının başarıya ulaşması zordur.
• Abinizin iddiasında başarılı olabilmesi için, annenizin iradesinin sakatlandığı ya da bakım hizmetinin gerçek bir karşılığı bulunmadığı gibi olağanüstü bir durum ortaya koyması gerekir.
• Mevcut mahkemelerde ve Yargıtay kararlarında, şiddet mağduru birinin kendini güvende hissettiği, bakımını üstlenecek kişiyi kendisi seçtiği ve iradesinin sakat olmadığı anlaşılıyorsa bu tarz sözleşmeler genellikle korunmaktadır.

Detaylı belgelendirme, annenizin beyanları ve varsa bakımın gerçekten sürdürüldüğünü kanıtlayan deliller (örn. birlikte yaşama, bakım masrafları, hastane kayıtları gibi) davada önemlidir.

Bir avukat desteğiyle mevcut sözleşme, şahitler ve annenizin sağlık durumu ile iradesine ilişkin raporlar dikkate alınarak dava süreci yönetilmelidir.

Her aşamada yanınızda olduğumuzu unutmayın, ek belge veya daha fazla detay sağlamak isterseniz tekrar sorabilirsiniz.

Saygılarımla.