Sigortasız çalıştığım süre için SGK hizmet tespiti davası açılır mı?
Merhaba, bir işyerinde yaklaşık 4 ay boyunca part-time çalıştım. Çalışma düzenim haftada ortalama 3 gün, günde yaklaşık 6 saatti. Bu süre boyunca sigortamın yapılmadığını sonradan öğrendim ve geriye dönük prim günlerimin işlenmesini talep etmek istiyorum.
Elimde çalışmaya dair bazı kanıtlar var: çalışma saatlerinin yazılı olduğu ve hesaplanarak paylaşılan belgelerin fotoğrafları, işyeri/çalışma ortamına ilişkin bazı görseller ve sürece dair kayıtlar. Ancak her güne ait düzenli bir kayıt yok.
SGK’ya başvuru yapmayı ve gerekirse hizmet tespiti yoluna gitmeyi düşünüyorum. Sürecin uzun sürüp sürmeyeceği, mahkemeye taşınıp taşınmayacağı ve bu işlemin adli sicilimde veya başka bir resmi sicilde olumsuz bir kayda yol açıp açmayacağı konusunda endişeliyim.
Önceliğim, çalıştığım dönem için sigorta günlerimin geriye dönük olarak işlenmesi; ancak bunun beni uzun ve yorucu bir hukuki sürece sokmaması ve şahsen ceza davası/sicil açısından olumsuz sonuç doğurmamasıdır.
Şu an 18 yaşındayım; çalışırken 17 yaşındaydım. Bu durumun kamu davasına dönüşme ihtimali var mıdır?
Bu süreçte hangi yolu izlemeliyim ve olası riskler nelerdir? Teşekkür ederim.
Konumunuz Bursa olarak görünüyor; bu şehirdeki profillere Bursa avukat listemizden ulaşabilirsiniz.
Cevaplar
Merhaba, anlattığınız 4 aylık sigortasız (4/a) çalışma için SGK hizmet tespiti davası açılması mümkündür; elinizdeki fotoğraflar, puantaj/hesap çizelgeleri ve özellikle tanık anlatımlarıyla ispat yapılabildiği ölçüde geriye dönük hizmet (prim gün) kazandırılabilir.
Süre (hak düşürücü süre) ve hangi mahkeme?
5510 sayılı Kanun’a göre, işveren tarafından aylık prim ve hizmet belgesi (veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi) verilmeyen ya da çalışması Kurumca tespit edilemeyen sigortalı, hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içinde iş mahkemesine başvurup ilamla ispatlayabilir. Bu süre “hak düşürücü” nitelikte değerlendirildiğinden gecikmemenizi öneririm. Görevli mahkeme kural olarak iş mahkemesidir.
Arabuluculuk, sicil ve “kamu davası” endişeniz
Hizmet tespiti davaları genellikle “işçilik alacağı/tazminat/işe iade” türünden olmadığından, 7036 sayılı Kanun’daki dava şartı arabuluculuk kapsamına çoğunlukla girmez; pratikte doğrudan dava açılabilmektedir. Bu süreç sizin adli sicilinize olumsuz kayıt oluşturmaz; siz davacı olursunuz. İşverene yönelik sonuçlar çoğunlukla idari para cezası ve geriye dönük prim tahakkuku gibi idari/ mali sonuçlardır. “Kamu davası” (ceza yargılaması) sizin açınızdan tipik bir risk değildir; ancak işverenin sahte belge düzenlemesi gibi bambaşka fiiller varsa ayrıca değerlendirilir.
Pratik yol haritası (en az yıpratıcıdan başlayarak)
Yargılama süresi mahkemeye göre değişir; çoğu yerde aylar ile 1-2 yıl bandına uzayabilir (bilirkişi, müzekkere, tanık dinleme nedeniyle).
Son bir nokta: 17 yaşında çalışmış olmanız hizmet tespiti hakkınızı ortadan kaldırmaz; tersine, sigortalılık yükümlülüğü işverendedir.
İban üzerinden de aldığım oldu nakitte aldığım oldu buna dair dekont bilgileri elimde vardır düzenli para akışı vardır
Davasız sgk ile bu süreci ilerletebilir miyim Uzatmak istemiyorum
Evet, davasız şekilde (en azından ilk aşamada) ilerleme şansınız var; özellikle sizde banka dekontları + düzenli ödeme akışı olması SGK denetimi açısından kıymetli bir başlangıç delilidir. Ancak şunu net söyleyeyim: İşveren çalışmayı kabul edip geriye dönük bildirim yapmazsa veya SGK denetimle kesin tespit kuramazsa, prim günlerinin kesin biçimde sicile işlenmesinde en sağlam yol yine hizmet tespiti davasıdır. (5510 sayılı Kanun m.86/9’daki 5 yıllık süre kuralı çerçevesinde.)
Davasız ilerlemek için pratikte izlenen yol şu:
Uzatmak istemiyorum dediğiniz için: önce SGK/ALO 170 hattını kullanmak en hızlı ve en az yıpratıcı adımdır. Fakat denetim “yeterli tespit yok” derse veya işveren direnirse, o noktada hizmet tespiti davası gündeme gelir ve süreler uzar.
Adli sicil ve ceza açısından: Bu süreçte siz şikayetçi/davacı konumundasınız; adli sicilinize olumsuz bir kayıt oluşmaz. İşveren yönünden idari para cezası ve prim gibi sonuçlar doğabilir; sizin 17 yaşında çalışmış olmanız da, sizin açınızdan “kamu davası” riskini tipik olarak doğurmaz (ceza soruşturması genellikle bambaşka, sahtecilik gibi fiillerle ilgilidir).
Hak kaybı yaşamamak için çalıştığınız 4 ayın hangi yıl/aylar olduğunu belirleyip 5 yıllık süreyi kaçırmadan hareket edin.
Tesekkurlerr