Sigortasız Çalıştırılıp Maaş Verilmemesi Durumunda Ne Yapabilirim?

Merhaba,

Öncelikle geçmiş olsun. Türkiye’de sigortasız olarak çalıştırılan işçilerin hem sosyal hakları hem de hukuki olarak başvurabileceği yollar mevcuttur. Konunun güncel 2025 mevzuatı ve uygulamaları ışığında detaylı olarak değerlendirilmesini aşağıda bulabilirsiniz.

Sigortasız Çalıştırılan İşçinin Hakları

1. Geriye Dönük Sigorta Tescili (Hizmet Tespiti Davası)

   • Sigortasız çalıştırıldığınız dönemin SGK’ya işlenmesi için iş mahkemesinde "hizmet tespiti davası" açabilirsiniz.
   • Bu davayı işten ayrıldıktan sonra 5 yıl içinde açmanız gerekir.
   • Davada, tanık beyanları, banka dekontları, yazışmalar, işyeri giriş-çıkış kayıtları ve diğer deliller kullanılabilir.

2. Ücret ve Diğer Alacaklar

   • İşyerinden sözlü ya da yazılı vaatle çalıştırılıp ücret ödenmeyen veya eksik ödenen miktarlar için iş mahkemesinde “ücret alacağı” davası açabilirsiniz.
   • Fazla mesai, yıllık izin veya diğer haklarınız için de alacak davası hakkınız vardır.

3. Kıdem ve İhbar Tazminatı

   • En az 1 yıllık çalışma varsa ve iş akdiniz işveren tarafından haksız olarak feshedilmişse, kıdem tazminatı ve şartlar uygunsa ihbar tazminatı talep edebilirsiniz.
   • Sigortasız çalışmış olmanız bu haklarınızı ortadan kaldırmaz, ancak işte geçtiğiniz sürenin ve iş ilişkisinin ispatı önemlidir.

4. Şikayet Hakkı

   • Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) dilekçe ile ya da ALO 170 hattını arayarak kayıt dışı (sigortasız) çalıştırıldığınıza dair şikayette bulunabilirsiniz.
   • Şikayet sonrası SGK, iş yerinde denetim yapabilir ve işverene ciddi para cezaları uygular.

5. İşten Haksız Çıkarılma

   • Sigortasız çalıştırıldığınız için şikayet dilekçesi verdikten sonra işten çıkarılırsanız, işe iade davası açma hakkınız da bulunmaktadır (işyerinde 30’dan fazla işçi olması ve 6 ay kıdem şartıyla).

6. Zamanaşımı

   • Hizmet tespiti davası için işten ayrıldıktan sonra 5 yıllık zamanaşımı var.
   • Ücret ve tazminat talepleri için de genel olarak 5 yıl içinde dava açabilirsiniz.

Ne Yapmalısınız?

• Elinizde olan tüm evrakları, whatsapp, mail, ses kaydı, banka dekontu, işyeri giriş-çıkış kaydı veya tanık gibi delilleri saklayın.
• Öncelikle ücret ve diğer haklarınız için işverene yazılı bir ihtar gönderebilir, sonuç alamazsanız iş mahkemesine başvurabilirsiniz.
• Sigortasız çalıştığınız dönemin SGK’ya işlenmesi için hizmet tespiti davası açabilirsiniz.
• Haklarınız ödenmezse bir avukattan hukuki destek almanız süreci hızlandıracaktır.

Özetle:

• Haklarınızı koruyabilmeniz için SGK ve iş mahkemeleri nezdinde şikayet ve dava imkanınız var.
• Mağduriyetinizi kanıtlayabilecek her türlü belge ve delili toplayıp saklamanız çok önemlidir.
• Hem ücret hem sigorta hem de tazminat bakımından hak talebinde bulunabilirsiniz.

Size yardımcı olabilecek başka bir konuda desteğe ihtiyacınız olursa tekrar yazabilirsiniz. Haklarınızı aramaktan çekinmeyin.

Saygılarımla,
Avukatistan