TOKİ evi devri için avukat ile yapılan sözleşme geçerli mi?

Merhaba,

Sorunuz çok önemli ve TOKİ'den çıkan evlerin devriyle ilgili hukuki süreçler pek çok kişi tarafından merak ediliyor. Siz de TOKİ evi aldığınızda, bu evi bir başkasına devretmek veya borcu başkası ödesin diye aranızda sözleşme yapmak istiyorsunuz. Hukuken dikkat edilmesi gereken bazı çok önemli noktalar var, bunları aşağıda detaylıca özetledim:

TOKİ Evi ve Devir İşlemleri

• TOKİ'den alınan evler genellikle borç tamamen ödenip tapu devri yapılana kadar, tapuda hak sahibi olarak ilk alan kişi görünür. Borç bitmeden tapu devri yapılamaz.
• TOKİ sözleşmelerine göre çoğu projede ilk 1 yıl veya daha uzun bir süre (projeden projeye değişebilir) içinde hiçbir şekilde devir/satış yapılamaz. Bu süre dolsa bile, devrin yapılabilmesi için TOKİ'nin veya ilgili bankanın onayı gerekir.
• Borç devam ettiği sürece evi "bağımsızca" bir başkasına satamaz veya devredemezsiniz.
• Sadece TOKİ'nin izin verdiği koşullarda, resmi olarak hak devri mümkün hale gelir ve bu işlem de tapu müdürlüğünde gerçekleştirilir. Gayriresmi hiçbir işlem resmiyette geçerli kabul edilmez.

Avukat veya Noter Aracılığıyla Sözleşme Yapmanın Geçerliliği

• Siz ve tanıdığınız arasında bir "ödeme sözleşmesi" yapmak isterseniz, yani borcu tanıdığınız ödeyecek, sonunda ev ona ait olacak diye bir anlaşma hazırlasanız bile bu belge tapuda hak devretmez.
• Tapuda yapılan resmi satış/tescil işlemi olmadıkça, aranızda yaptığınız noter ya da avukat onaylı bir belge yasal anlamda "sadece bir alacak hakkı" veya "borcun tanınması" anlamına gelir; evin tapusu için bağlayıcı değildir.
• Noterde bile yapsanız, bu tür sözleşme TOKİ ve tapu müdürlükleri için bağlayıcı değildir. Sadece taraflar arasında bir güvence gibi iş görebilir, olası bir anlaşmazlıkta (ör. borç ödendi, devir yapılmadı) dava açma hakkı verir ama doğrudan tapuda işlem yapılmasını sağlamaz.
• Evin tapusu resmi olarak hala sizin üzerinizde olur, ancak ileride dava konusu olursa (örneğin borç ödenip devir yapılmadıysa) mahkeme bu sözleşmeyi dikkate alıp hakkın yerine getirilmesini isteyebilir.

Riskler ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Gayriresmi devir protokolleri hem taraflar için riskli hem de yasalar karşısında zayıftır.
• TOKİ veya bankanın bilgisi dışında yapılan tüm işlemler ileride itiraz ve iptal konusu olabilir.
• Ev üzerindeki borç tamamen bitip, tapu devri aşamasına gelmeden yapılan satışlar ve devir taahhütleri tapu işlemlerinde dikkate alınmaz.
• Siz ve tanıdığınız arasında sorun yaşanırsa, ancak uzun dava süreçleriyle hak iddia edilebilir.

Sonuç olarak

• TOKİ evi üzerindeki tüm borç bitmeden, herhangi bir devri, satışı, hak devrini resmi olarak yapamazsınız.
• Avukatla veya noterde yapacağınız sözleşmeler resmiyette tapuyu devretmez, sadece taraflar arasında geçerlidir ve risk yaratır.
• Resmi devir TOKİ'nin onayı, tapu işlemleri ve borcun tamamen ödenmesiyle mümkündür.
• Tüm bu süreçlerde mutlaka güncel proje şartlarını ve TOKİ yönetmeliğini inceleyin, gerekirse TOKİ veya bir tapu avukatından detaylı destek alın.

Daha fazla sorunuz olursa memnuniyetle aydınlatırım.

Saygılarımla.