Kıdem tazminatı için imzalanan senet hukuken geçerli mi?

Merhaba,

Sorunuz iş hukukunda işçiye kıdem tazminatı ödenirken işverenin taksitli ödeme karşılığında işçiye senet imzalatmasının ve “senet var” denilerek baskı oluşturulmasının hukuki olarak geçerliliğiyle ilgili oldukça önemli bir konudur. Konuyla ilgili güncel Yargıtay kararları ve 2025 Türkiye iş hukuku uygulamalarını hem mevzuat hem de en son içtihatlar ışığında özetleyerek açıklamak isterim.

Kıdem tazminatı ödenirken işçiye senet imzalatılması hukuken ne anlama gelir?

• İş ilişkilerinde, işverenler zaman zaman işçiye ödedikleri kıdem tazminatı tutarı için senet almakta ve bunu teminat olarak kullanmak istemektedir. Senet çoğunlukla işçinin işi bırakmasından veya tazminatı almasından sonra tekrar işyerine dönmesi halinde “alacağın iadesi” gibi bir mantıkla kullanılmaya çalışılır.
• Ancak; işçiden alınan bu tür bir senedin geçerliliği, iş hukuku açısından ciddi şekilde sınırlıdır. Yargıtay’ın istikrarlı kararları, işçiden alınan senedin icraya konulmasında işverenin zararını, borcun nedenini ve miktarını somut olarak ispat etmesi gerektiğini açıkça belirtir.

2025 güncel uygulama ve Yargıtay’ın yaklaşımı

• Kıdem tazminatı temel olarak bir işçilik alacağıdır ve işçinin bu hakkı iş ilişkisi sona erdiğinde doğar. Taksitli ödeme, işçinin yazılı onayı olmak kaydıyla mümkündür. Senet ise, ancak gerçek anlamda bir borç varsa (örneğin; işçinin işverene karşı kusurundan kaynaklı bir zararın belgelenerek ispatı gibi) hukuken işverene bir hak tanıyabilir.
• Yargıtay’ın son kararlarında (2023 ve sonrasında da devam etmektedir), işverenin işçiden alınan senedin geçerli olabilmesi için, “işverence bir zararın ve miktarının ortada olması, bunun açıkça ispatlanması” gereği öne çıkar. Bu ispat külfeti işverene aittir. Aksi takdirde, “teminat senedi” olarak işten ayrılan veya kıdem tazminatını alıp işine devam eden bir çalışandan bu şekilde alınan senet geçerli kabul edilmemektedir.
• Özellikle işverenlerin genellikle iş ilişkisini devam ettirip tekrar kıdem tazminatı alınmasına karşı önlem amacıyla bu şekilde senet aldığı durumlarda, Yargıtay bunu işçi lehine yorumlamakta ve işçinin fiili bir borç altına girdiği ispatlanamıyorsa senedi geçersiz saymaktadır.
• İş hukukunda, işçi her daim korunmaya muhtaç sayıldığından, işverenden kaynaklanan baskı, zorlama, tehditle alınan senetler de geçersizdir.

Uygulamada ne yapmalısınız?

• Seneti imzalamış olsanız bile, eğer ortada gerçek bir borç ilişkiniz yoksa (örneğin; işverene maddi zararınız yok, haksız bir ödeme almadınız), işveren o senet üzerinden borçlu olduğunuzu iddia edemez.
• Eğer işveren bu senedi icraya koyarsa veya size karşı kullanırsa, mahkemede işverenin mutlaka bu borcun dayanağını, nedenini, miktarını somut delillerle ispat etmesi gerekir.
• Size baskı ile imzalatılmış bir senet, çeşitli Yargıtay kararları gereğince geçersizdir.
• Olası bir icra takibi veya dava durumunda “bu senedin kıdem tazminatınıza karşılık, tamamen veya kısmen ödendiğini, gerçek borç ilişkisi doğurmadığını” açıkça savunabilirsiniz ve bu konuda tanık/belege ile de destek sağlayabilirsiniz.

Sonuç

• Kıdem tazminatınızı aldığınız veya işten çıkıp tekrar işe döndüğünüz halde işverenin almış olduğu senet, ortada gerçek ve ispatlanabilir bir borç ilişkisi yoksa hukuki olarak geçerli değildir.
• İcra takibiyle karşılaşırsanız mutlaka “borca itirazda” bulunmalısınız ve işverenin gerçek borcun varlığını ispat etmesi zorunluluğu vardır.
• İşçi işverene karşı her zaman iş hukukunda korunan taraftır ve baskı, zorlama, yanıltma sonucu alınan senetler geçersizdir.

Daha detaylı ve kişisel değerlendirme için doğrudan bir avukattan destek almak, hukuki anlamda hem savunmanızı hem de haklarınızı tam olarak korumanız açısından çok önemlidir.

Size yardımcı olmaktan memnuniyet duyarım. Başka bir sorunuz olursa tekrar yazabilirsiniz.

Saygılarımla.