TSK dış kaynak subay alımında psikiyatri kaydı engel mi?

Merhaba. TSK “dış kaynaktan” subay/astsubay temininde psikiyatri geçmişi tek başına “kayıt var” diye otomatik ret değildir; ancak değerlendirme TSK, Jandarma ve Sahil Güvenlik Sağlık Yeteneği Yönetmeliği (Ek-C “Ruh Sağlığı ve Hastalıkları”) çerçevesinde tanı, tedavi süresi, hastalık seyri ve güncel muayene bulgularına göre yapılır.

Sizin söylediğiniz “son 3 yılda tedavi/kayıt yok ama geçmişte 3 aydan uzun tedavi var” durumu açısından kritik nokta şu: Yönetmelikte 10.10.2024’te yapılan değişiklikle, bazı “geçirilmiş/reaktif ve tekrarlamayan” ruhsal durumlarda; hastalık öyküsü ve tıbbi kayıtların (gerekirse epikriz) dikkate alınacağı, ayrıca “dış kaynaktan alınanlarda son 3 yıla ait psikiyatrik tanı/tedavi kaydı yoksa ve muayenede psikopatoloji saptanmıyorsa” belirli şartlarla “sağlam” kabul edilebileceği düzenlenmiştir.

Ancak aynı açıklamada “sağlam kabul” için sayılan emniyet şartlarından biri de üç aydan kısa süreli tedavi kriteridir. Bu nedenle, 3 aydan uzun tedavi öyküsü sizde “doğrudan elenir” demek değildir ama risk artırır: Hastane heyeti tanının ne olduğu (ör. uyum bozukluğu/anksiyete/depresif bozukluk vb.), tekrarlayıp tekrarlamadığı, yatış/psikotik belirti/intihar girişimi/madde kullanımı gibi ağırlaştırıcı unsurlar olup olmadığı ve güncel psikiyatrik muayene sonuçlarına göre karar verir; epikriz istenmesi çok olağandır.

Olumsuz sağlık raporu verilirse itiraz/yeniden değerlendirme yolu var. MSB’nin resmi SSS sayfasına göre, olumsuz rapora tebliğden itibaren 3 iş günü içinde itiraz edilir; İl Sağlık Müdürlüğü sevk yapar, ikinci rapor aynıysa karar kesinleşir; çelişki olursa hakem hastane süreci işletilir ve hakem kararı kesin kabul edilir.

Pratikte yapabilecekleriniz:

• Geçmiş tanı ve tedaviye ait epikrizleri (özellikle “reaktif/tek atak, remisyon” gibi hekim notları) temin edip saklayın.

• Son 3 yıldaki “tedavisizlik” durumunu e-Nabız kayıtları ve varsa hekim görüşleriyle netleştirin.

• Olumsuz raporda tebliğ tarihini kaçırmadan 3 iş günü içinde İl Sağlık Müdürlüğü’ne itiraz edin.

• Hakem süreci sonunda hâlâ aleyhe sonuç varsa, ayrıca idari yargıda iptal davası (somut tebliğe göre süre hesabı yapılarak) gündeme gelebilir; bu aşama dosya ve rapor içeriğine çok bağlıdır.

• Geçmişteki tanı tam olarak neydi (reçete/epikrizde hangi ICD tanı yazıyor)?

• O dönemde hastane yatışı, intihar girişimi, psikotik belirti veya madde kullanımı kaydı var mı?

Hastane yatışı, intihar, madde kullanımı, psikotik kesinlikle yok. Tanılar DEHB, anksiyete bozukluğu ve OKB idi.

Verdiğiniz bilgilerle (yatış/psikotik belirti/intihar/madde yok) sırf “psikiyatri geçmişi var” diye otomatik elenme beklenmez; ancak tanılarınız (DEHB, anksiyete bozukluğu, OKB) TSK alımlarında sağlık kurullarının en çok “seyir, remisyon ve güncel işlevsellik” üzerinden incelediği gruptadır.

Mevzuat tarafında iki nokta belirleyici:

1. Nevrotik bozukluklar (anksiyete, obsesif spektrum vb.) için Ek-C’de “geçirilmiş/remisyonda” olma halinde, geçmiş öykü ve tıbbi kayıtların (epikriz dahil) değerlendirilerek, bazı şartlarla “sağlam” kabul edilebilmesine dair açıklama getirildi. Bu açıklamada ayrıca “dış kaynaktan alınacaklarda” son 3 yılda psikiyatrik tanı/tedavi kaydı olmaması gibi ek şartlar da yer alıyor.
2. Bu “sağlam kabul” kapısında geçen kritik eşiklerden biri “üç aydan kısa süreli tedavi” şartı. Sizin geçmiş tedaviniz 3 aydan uzunsa, kurul bu otomatik “sağlam kabul” şablonunu uygulamayabilir; bu durumda karar tamamen tanıların ağırlığı, tekrarlama olup olmadığı, bugün muayenede/psikometrik testlerde psikopatoloji saptanıp saptanmadığı ve işlevsellik (askeri eğitim ve görev stresi) üzerinden verilir.

Özetle: Eleneceksiniz diyemem, ama “3+ ay tedavi” öyküsü nedeniyle elenme riski var. Burada özellikle DEHB’nin erişkin dönemde “devam eden belirti” olarak değerlendirilip değerlendirilmediği, OKB/anksiyetenin tam remisyona girip girmediği ve “eş tanı”ların birlikte yorumlanması sonucu etkiler.

Olumsuz rapor verilirse itiraz yolu nettir: MSB’nin resmi SSS sayfasına göre, yetkili sağlık kurulunun raporuna tebliğden itibaren 3 iş günü içinde itiraz edebilirsiniz; itiraz İl Sağlık Müdürlüğünce sevk ile yürür, iki rapor aynıysa kesinleşir, çelişki olursa hakem hastaneye gider ve hakem kararı kesinleşir.

İtirazda pratikte en işe yarayan evrak/hamleler:

• Eski tanı ve tedavilere ilişkin epikrizler, ilaç kullanım süreleri, takip notları

• Son 3 yıla ilişkin tanı/tedavi olmadığını gösteren e-Nabız çıktıları (varsa)

• Güncel işlevselliği anlatan, muayeneyi kolaylaştıracak kısa tıbbi özet (mümkünse uzman hekimden)

• Psikiyatrik tedaviniz toplamda yaklaşık kaç yıl sürdü ve en son ilaç/terapi bitiş tarihiniz (ay/yıl) nedir?

• Şu an DEHB/OKB/anksiyete için aktif belirti nedeniyle düzenli ilaç kullanıyor musunuz?