Kiracı hakları: Ev sahibinin anahtarla girişi ne yapılmalı?

Merhaba, öncelikle yaşadığınız durumun oldukça hassas ve önemli olduğunu belirtmek isterim. Türkiye’deki güncel kira hukuku kapsamında hem ev sahibinin hem de kiracının hak ve sorumlulukları yasa ile düzenlenmiştir. Sizin anlattıklarınızda birden fazla hukuka aykırılık söz konusu. Konuyu birkaç başlıkta detaylandırmak istiyorum:

Ev Sahibinin Evi İzinsiz Girmesi ve Eşyaları Değiştirmesi

Kiralanan taşınmaz, Kiraya verene (ev sahibine) ait olsa da siz kiraya veren olarak evi kullanma hakkına sahipsiniz. Türk Borçlar Kanunu’nun 316. maddesi ve 6098 sayılı Borçlar Kanunu uyarınca:

• Ev sahibi, kiracıya ait özel alanlara izinsiz giremez; eşyaların yerini sizin izniniz ve bilginiz dışında değiştiremez.
• Ev sahibinin eve anahtarla izinsiz girmesi, özel hayatınızın gizliliğini ihlal anlamına gelir. Bu durum Türk Ceza Kanunu’na göre de “konut dokunulmazlığının ihlali” suçunu oluşturur (TCK 116. madde).
• Ev sahibine bu davranışlardan dolayı şikayetçi olabilirsiniz, savcılığa suç duyurusunda bulunabilirsiniz.

Kira Sözleşmesindeki Temizlik ve Tazminat Maddeleri

Sözleşmelerde bazı özel şartlar konulabilir; ancak kanunlara aykırı, hakkaniyete ve dürüstlük kuralına aykırı şartlar geçersizdir:

• Temizlik yapılmazsa 500 TL depozitodan düşme maddesi: Temizlik, özel ve soyut bir kavramdır. “Temizlik yapılmamış” ifadesi objektif delille ispatlanamazsa keyfi olarak depozitodan kesilemez. Sadece eve ciddi zarar verilmişse (ör: önemli hasar, tahribat) depozitonun bu kısım için kullanılması mümkündür.
• “Bu evde yaşayan iki kişi başka eve çıkarsa 200.000 TL tazminat öder” gibi maddeler aşırı, fahiş ve Borçlar Kanunu’nun 27. ve 28. maddelerine aykırı olup kesinlikle geçersizdir. Böyle bir tazminat, mahkemeye gitseniz dahi yasal olarak uygulanamaz; mahkemelerde iptal edilir.

Psikolojik Baskı, Mobbing ve Tehditler

• Ev sahibinin mahkemeye veya icraya vereceği yönünde sürekli baskı ve tehditte bulunması mobbing, psikolojik taciz ve şantaj niteliği taşıyabilir.
• Sizi sürekli korkutarak huzurunuzu bozuyorsa, bunun için de haklarınız vardır. Sessiz, huzurlu kullanım hakkınız Borçlar Kanunu’nca güvence altındadır.
• Tehdit ve psikolojik baskı (özellikle icra ile korkutmak, evden çıkarma tehdidi vb.) için de Cumhuriyet Savcılığı’na suç duyurusunda bulunabilirsiniz.

Kiracıların Hakları ve Dava Hakkı

1. Ev sahibine karşı manevi tazminat ve diğer zararlarınız için dava açabilirsiniz.
2. Kira sözleşmesindeki hukuka aykırı maddelerin iptali için Sulh Hukuk Mahkemesi'nde sözleşmenin ilgili maddelerinin hükümsüzlüğünün tespitini isteyebilirsiniz.
3. Ev sahibinin izinsiz eve girmesi nedeniyle ayrıca Cumhuriyet Başsavcılığı’na “konut dokunulmazlığının ihlali” nedeniyle suç duyurusu yapabilirsiniz.
4. Hem maddi hem de manevi yönden zararınızın karşılanmasını mahkemeden talep edebilirsiniz.

Sonuç

• Ev sahibi eve izinsiz giremez; bu suçtur.
• Sözleşmedeki “fahiş tazminat” ve keyfi depozito kesme maddeleri geçersizdir.
• Sürekli baskı, tehdit ve huzur bozucu eylemler için dava ve şikayet hakkınız vardır.
• Maddi ve manevi tazminat talep edebilirsiniz.

Ev sahibinizle yaşadığınız bu problemleri mümkünse yazılı olarak (whatsapp, sms, e-posta vb.) belgeleyin; bu deliller ileride hem savcılıkta hem de mahkemede size büyük avantaj sağlayacaktır. Bir avukata veya baro adli yardım servisine başvurarak hukuki sürecinizi daha sağlıklı yönetebilirsiniz.

Sorunuzla ilgili başka bir detay veya yaşadığınız özel bir durum varsa, lütfen iletin. Size yardımcı olmaktan memnuniyet duyarım.