Yıllık İzin Hakkı ve İstifa Sürecinde İşverenin Uygulamaları

Merhaba,

Sorunuz için ayrıntılı bir inceleme ve güncel mevzuat araştırması yaptım. Toparlarsak hem yıllık izin ücreti hem işten ayrılış (devamsızlık) işlemiyle ilgili önemli haklarınız bulunmaktadır.

İşverenin Haksız Devamsızlık Girişi ve SGK Bildirimi Konusu

• İşverenlerin bir çalışana devamsızlık işlemesi için, İş Kanunu’nun 25/II-g bendine göre;
  • İşçi ardı ardına 2 iş günü,
  • Bir ay içinde 2 tatil günü sonrası 2 iş gününü
  • veya bir ayda toplam 3 işgünü devamsızlık yapmış olmalı,
  • Bu günlerin tutanaklarla birer birer ispat edilmesi, işçiye yazılı ihtar yapılması ve savunma alınması gerekir.

Yani, sizin işyerinde olduğunuz ve çalıştığınız günlerde keyfi şekilde devamsızlık girişi yapılması yasal değildir. Her devamsızlık günü için ayrı tutanak, imzalar, ihtar ve savunma olmadan yapılan devamsızlık bildirimleri geçersizdir ve işveren açısından hukuki sorumluluk doğurur. SGK’ya bildirilen eksik günlerin nedeni doğru ve ispatlı olmalıdır; aksi taktirde bu bir suçtur ve idari para cezası uygulanabilir.

Şu kaynakta da açıkça belirtilmiş: "İşveren, devamsızlık durumunu ispatlamak zorundadır, her gün için ayrıca tutanak gerekir, toplu veya geçmişe dönük tutanaklar geçersizdir." Kaynak 1

Yıllık İzin Hakkı ve Ücreti

• İşe girdiğiniz günden istifa ettiğiniz tarihe kadar geçen süreye istinaden, hak ettiğiniz yıllık izin günlerinin ücreti, işten ayrıldığınızda ödenmek zorundadır.
• Kullanmadığınız yıllık izinlere karşılık gelen ücretinizi işveren ödemek zorundadır. Bu tutarın maaşınızla beraber ödenmemesi kanuna aykırıdır.

Yapmanız Gerekenler

1. Öncelikle, işverene ihtarname (noterden gönderilebilen bir ihtar) ile eksik yatan maaşınızın, yıllık izin ücretinizin ve haksız devamsızlık işleminin düzeltilmesini isteyebilirsiniz.
2. Halen bir çözüm sağlanmazsa;
   • Çalıştığınız dönemde tüm bordrolarınız, giriş-çıkış belgeleri, varsa kamera kayıtları, tanıklar vb. ile Arabuluculuk başvurusu yapmanız, uzlaşma olmazsa İş Mahkemesi’nde alacak ve hizmet tespit davası açmanız mümkün.
   • Ayrıca SGK’ya şikâyet (ALO 170 hattı üzerinden veya e-Devlet’ten) ile başvurarak, eksik prim bildiriminin araştırılmasını talep edebilirsiniz. SGK, işverenden devamsızlıkla ilgili ispat (tutanak vs.) isteyecek, ispatlayamazlarsa sizin bildiriminizi doğru kabul edecektir.
   • Yıllık izin ücretiniz için de aynı şekilde maaş ve alacaklarınız adına dava açabilirsiniz.
3. İşten ayrılmış olsanız dahi, geçmiş hak kayıplarınız için dava açma süresi 5 yıldır.

Özetle

• Çalıştığınız halde devamsızlık yapılması ve buna göre SGK'ya eksik prim bildirilmesi hukuka aykırıdır.
• Kullanılmayan yıllık izin parası ile çalıştığınız maaşın eksik yatırılması da kanuna aykırıdır.
• Önce arabuluculuk (zorunlu), olmazsa İş Mahkemesi’nde dava ile tüm bu haklarınızı talep edebilirsiniz.
• SGK’ya hem hizmet tespiti hem de eksik gün bildirimi için şikâyet hakkınız var.

Detaylı bilgi için İş Kanunu’nun 4857 sayılı ve SGK mevzuatına bakabilirsiniz: SGK Eksik Gün Bildirim Süreci ve Kodlar İşe Devamsızlık Tutanakları Geçersiz Haller

Sonuç olarak, yaşadığınız durumun yasal dayanağı yok ve müdahale etmeniz gerekmektedir. Dava açmanız halinde yüksek ihtimalle haklı bulunursunuz. Arabuluculuk ve SGK şikayet süreçlerini gecikmeden başlatmanızı öneririm.

Her aşamada tekrar desteğe ihtiyacınız olursa sormaktan çekinmeyin. Geçmiş olsun.