Hukuk Sözlüğü - Sayfa 2
Hukuki Terimler ve Anlamları
Hukuk alanında sık kullanılan terimlerin açıklamalarını keşfedin.
Malik Olmayan Eş Nedir?
Malik olmayan eş, tapuda adına kayıtlı olmayan eştir; TMK 194’e göre aile konutu şerhi, açık rıza, satış-ipotek ve tapu müdürlüğü başvurusu pratik ayrıntıları.
Navlun Nedir?
Navlun nedir; deniz, kara ve hava taşımalarında navlun bedelini belirleyen faktörler, Incoterms’e göre ödeme, BAF/THC, demuraj, örnekli hesap ve sık hatalar.
CIF Bedeli Nedir?
CIF bedeli, mal bedeli + navlun + sigorta toplamıdır; gümrük vergisi matrahına etkisi, Incoterms 2020'ye göre risk devri, pratik hesap ipuçları ve FOB/CFR farkı
Konut Dokunulmazlığı Nedir?
Konut dokunulmazlığı, Anayasa m.21 kapsamında konut ve eklentilerine izinsiz girişte ve aramada sınırlar; rıza, hâkim kararı, istisnalar ve TCK 116 cezası.
Hapis Hakkı Nedir?
Hapis hakkı; muaccel alacak için borçlunun taşınırını zilyetlikte tutup gerekirse icra yoluyla paraya çevirme imkânı, TMK 950-951 şartları ve sınırları.
Düzeltme Dilekçesi Nedir?
Düzeltme dilekçesi, idareye veya mahkemeye yapılan başvurularda maddi hatayı gidermek için doğru bilgi, nereye verileceği, ekler ve süreleri açıkça belirtir.
Yabancı Mirasçı Nedir?
Yabancı mirasçı statüsü; MÖHUK’a göre uygulanacak hukuk, Türkiye’de taşınmaz intikali, veraset ilamı için tercüme ve apostil belgeleri, veraset vergisi.
Paylı Mülkiyet Nedir?
Paylı mülkiyet nedir; tapuda pay oranı nasıl yazılır, paydaşların kullanım ve yönetim yetkisi, hisse satışı, şufa ve ortaklığın giderilmesi hukuki adımları.
Blokzincir Tabanlı İmza Nedir?
Blokzincir tabanlı imza, belge hash’i ve zaman damgasını dağıtık deftere denetim iziyle kaydeder; doğrulama, e-imzadan farkı, hukuki boyutu ve sınırlamaları.
Taksitli Senet Nedir?
Taksitli senet, taksitle satışta her vade için ayrı düzenlenen bono; zorunlu unsurları, ciro edilemez şerhini, tek senet risklerini ve itiraz yollarını netleştirir.
Vadesiz Senet Nedir?
Vadesiz senet, vade yazılmadığında görüldüğünde ödenir sayılır; geçerlilik, muacceliyet, ibraz, icra takibi, faiz ve zamanaşımı gibi kritik hukuki ayrıntılar.
Eşdeğer Parça Tespit Nedir?
Eşdeğer parça tespit, onarımda takılan muadil parçanın orijinale uygunluğunu TSE belgesi ve eksper raporuyla doğrular; fark bedeli itirazına temel olur.
Nafaka Revizyonu Nedir?
Nafaka revizyonu, enflasyon, gelir veya ihtiyaç değişince nafakanın Aile Mahkemesinde yeni kararla artırılması ya da azaltılması; şartlar ve deliller.
Yardım Nafakası Nedir?
Yardım nafakası, TMK 364’e göre yoksulluğa düşecek üstsoy-altsoy ve refah içindeki kardeşten istenir; şartlar, miktar, süre ve Aile Mahkemesi başvurusu.
Dava Reddi Nedir?
Dava reddi; usulden ve esastan ret farkı, sık gerekçeler, masraf, karşı vekalet ücreti ve kesin hüküm etkisiyle istinaf başvurusu veya yeniden dava adımları.
Hırsızlığa Teşebbüs Nedir?
Hırsızlığa teşebbüs, TCK 35'e göre icraya başlanıp tamamlanmayan hırsızlıktır; tamamlanmış suçla farkı, ceza indirimi, nitelikli haller ve gönüllü vazgeçme.
Kalkışma Suçları Nedir?
Kalkışma suçları; TCK 302, 309, 311 ve 312'de cebir ve şiddetle anayasal düzeni hedefleyen fiillerin temel unsurları, cezası, teşebbüs ve iştirak farkları.
Elverişli Teşebbüs Nedir?
Elverişli teşebbüs TCK 35’teki elverişli hareketle icraya başlama ve dış nedenlerle tamamlanamama ölçütleriyle belirlenir; elverişsiz teşebbüs farkı ve örnekler.
Etkin Pişmanlık Nedir?
Etkin pişmanlık; TCK’da şartları, süreleri ve hangi suçlarda uygulanacağını, zarar giderimi ile işbirliğinin ceza indirimi/cezasızlık etkisini net biçimde özetler.
Tam Teşebbüs Nedir?
Tam teşebbüs, icra hareketleri tamamlanıp netice gerçekleşmediğinde ortaya çıkar; TCK 35 ölçütleri, eksik teşebbüs farkı, ceza indirimi, gönüllü vazgeçme.
Eksik Teşebbüs Nedir?
Eksik teşebbüs, icra hareketleri tamamlanmadan engellenen suça girişimdir; tam teşebbüsle farkı, TCK 35’teki zarar-tehlike ölçüsü ve ceza indirimi, pratik örneklerle.
Haciz Sebebiyle İstihkak Davası Nedir?
Haciz sebebiyle istihkak davası, üçüncü kişinin haczedilen mal üzerindeki mülkiyet iddiasını İİK'taki süre ve ispat kurallarıyla mahkemede ileri sürmesidir.
Taşınmaz Mallar Nedir?
Taşınmaz mallar; arazi, arsa ve bağımsız bölümler gibi gayrimenkulleri kapsar; tapu sicili, menkul farkı, hukuki devir ve ipotekte temel noktaları netleştirir.
Kötü Niyetli Zilyetlik Nedir?
Kötü niyetli zilyetlik, eşyayı haksız elinde tuttuğunu bilerek zilyet olma halidir; pratikte TMK 995'e göre semere, zarar ve ecrimisil sorumluluğunu açıklar.
Tereke Nedir?
tereke nedir, mirasbırakanın ölüm anındaki mal, hak ve alacaklarıyla borçlarının (aktif-pasif) neleri kapsadığı, tespit ve paylaşıma etkisi, kısa örneklerle.
Taşınır Mallar Nedir?
Taşınır mallar; yer değiştirebilen eşyaların hukuki tanımıdır; örnekler, taşınmazdan farkı, zilyetlik, teslimle devir, sicil ve rehin-haciz temel sonuçları.
Mülkiyet Karinesi Nedir?
Mülkiyet karinesi, zilyetliğin malikliğe sayıldığı hukuki varsayımdır; TMK’daki dayanak, ispat yükü, taşınır-taşınmaz ayrımı ve hacizde istihkak etkisi.
Sözleşme Özgürlüğü Nedir?
Sözleşme özgürlüğü, TBK 26’ya göre sözleşme yapma, karşı tarafı seçme ve içeriği belirleme serbestisi; kamu düzeni, ahlak ve emredici kurallarla sınırlı.
Terms Sheet (Ön Anlaşma) Nedir?
Terms Sheet (Ön Anlaşma) yatırım turunda temel şartları özetler; değerleme, yatırım tutarı, pay-imtiyaz, gizlilik-münhasırlık ve bağlayıcılığı açıklar.
Eser Sözleşmesi Nedir?
Eser sözleşmesi nedir sorusuna yanıt arayanlar için; TBK m.470’e göre tanımı, unsurları, tarafların borçları, ayıp, fesih ve zamanaşımı örnekli anlatım.
Uyuşmazlık Mahkemesi Nedir?
Uyuşmazlık Mahkemesi nedir? Görevleri, yetkisi; adli ve idari yargı arasındaki görev-hüküm uyuşmazlığı, başvuru şartları ve kararları kısaca. Güncel rehber
Sayıştay Nedir?
Sayıştay nedir? Görevleri, yetkileri, denetlediği kurumlar, TBMM’ye raporlama, kamu harcamaları denetimi, mali yargı hesap verme ve bağımsız anayasal kurum
Danıştay Nedir?
Danıştay nedir? Türkiye’nin idari yargısının yüksek mahkemesi Danıştay’ın görevleri, yetkileri, yapısı, temyiz ve ilk derece rolü, kararları, idare hukuku.
Yargıtay Nedir?
Yargıtay nedir? Görevleri, yetkileri, işleyişi; temyiz süreci, daireler, kararlar, içtihat. Adli yargının Temyiz Mahkemesi rolünü net ve kapsamlı anlattık.
Terekenin Tespiti Davası Nedir?
Terekenin tespiti davası nedir? Tereke tespiti, miras hukuku, miras malları, alacak-borçların delil tespiti; kim açar, süre, masraflar, yetkili mahkeme vb.
Suça Teşebbüs Nedir? (TCK 35)
Suça teşebbüs nedir? TCK 35’e göre tanım, unsurlar, şartlar, tam/eksik teşebbüs farkı, cezası, gönüllü vazgeçme, örnekler ve Yargıtay kararları özet rehber
İstihkak Davası Nedir?
İstihkak davası nedir? Miras ve hacizde istihkak, şartlar, açma süresi, görevli mahkeme, zamanaşımı, ispat, zilyetlik, dilekçe örneği, mülkiyet, icra. TMK.
Temyiz Nedir?
Temyiz nedir? Yargıtay’da temyiz kanun yolu, istinaf farkı, temyiz süresi, başvuru ve şartları; ceza ve hukuk davalarında kararın incelenmesi anlatılıyor.
Çapraz Sorgu Nedir?
Çapraz sorgu nedir? Ceza yargılamasında tanık ve sanığın karşı tarafça sorulması; cross-examination, doğrudan sorgu farkı CMK 59-201, örnekler ve teknikler
Hukukta Adalet İlkesi Nedir?
Hukukta adalet ilkesi; eşitlik, hakkaniyet, tarafsızlık ve hukukun üstünlüğüyle ilgilidir. Tanımı, ilkeleri, örnekleri ve hukuk devleti bağlamı açıklanır
Zimmet Suçu (TCK 247) Nedir?
Zimmet suçu (TCK 247) nedir? Unsurları, cezası, nitelikli hal, kullanma zimmeti, etkin pişmanlık, şikayet, zamanaşımı ve örneklerle pratik rehber. Yargıtay
Mirasbırakan Nedir?
Mirasbırakan (muris) nedir, kimdir? TMK’ya göre tanımı, tereke, mirasçı türleri, saklı pay, vasiyetname ve miras sözleşmesiyle miras paylaşımı açıklanıyor.
Atanmış Mirasçı Nedir?
Atanmış mirasçı nedir? TMK’ya göre mirasçı atama; vasiyetname ve miras sözleşmesiyle atanma yasal mirasçı ve vasiyet alacaklısı farkı, miras belgesi haklar
Katılma Alacağı Nedir?
Katılma alacağı nedir? Mal rejimi, edinilmiş mallara katılma ve mal paylaşımı; hesaplama, katkı payı, değer artış payı, dava, zamanaşımı, ispat. Rehberdir.
İştirak Nafakası Nedir?
İştirak nafakası (çocuk nafakası) nedir? Boşanma ve velayette şartları, nasıl alınır, miktar/hesaplama, artırım, ne zaman biter, ödenmezse 2025 rehberidir.
Yoksulluk Nafakası Nedir?
Yoksulluk nafakası nedir? TMK 175’e göre şartlar, kime verilir, süresi, sona erme, hesaplama, artış oranı, kaldırma ve dava süreci 2025 rehberi hızlı özet.
Akıl Hastalığı Sebebiyle Boşanma Nedir?
Akıl hastalığı nedeniyle boşanma nedir? TMK 165’e göre şartlar, resmi sağlık kurulu raporu, ispatı, süreç, nafaka, tazminat, velayet ve Yargıtay kararları.
Sigorta Tahkim Komisyonu Nedir?
Sigorta Tahkim Komisyonu nedir? Uyuşmazlık çözümü, başvuru, ücret, itiraz, süreç, hakem, tazminat, karar ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30’a rehberi.
Alkol Promil Sınırı Nedir?
Alkol promil sınırı nedir? Hususi araçta 0,50 promil, ticari araçta 0,20 promil. Aşımda alkollü araç kullanma cezası, ehliyet puanı ve iptal uygulanır TCK.
Geçici İş Göremezlik Nedir?
Geçici iş göremezlik nedir? SGK iş göremezlik raporu, ödeneği, şartları, başvuru, e-Devlet, hesaplama, gün sayısı, doğum/analık, iş kazası, hastalık. ödeme
Sürekli Sakatlık Oranı Nedir?
Sürekli sakatlık oranı nedir? Trafik kazası sonrası maluliyet oranı, işgöremezlik raporu; hesaplama, tazminat ve sigorta süreçleri, güncel mevzuat rehberi.
Bedensel Zarar Tazminatı Nedir?
Bedensel zarar tazminatı nedir? Trafik ve iş kazasında maddi manevi tazminat; tedavi masrafları, kazanç kaybı, kalıcı sakatlık zamanaşımı, hesaplama rehber
Bedeni Zarar Nedir?
Bedeni zarar nedir? Trafik ve iş kazasında bedensel/cismani zarar, tazminat, TBK, tedavi gideri, geçici iş göremezlik, kalıcı sakatlık, zamanaşımı sigorta.
Arsa Rayiç Bedeli Nedir?
Arsa rayiç bedeli nedir? m2 değeri nasıl hesaplanır, belediye ve e-Devlet’te nasıl sorgulanır? Tapu, emlak vergisi, güncel fiyat ve örneklerle açıklıyoruz.
Emlak Vergisi Nedir?
Emlak vergisi nedir? Nasıl hesaplanır, oranlar, muafiyet, kimler öder, 2025 ödeme tarihleri; bina ve arazi vergisi, rayiç bedel, büyükşehir ayrıntıları da.
Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi Nedir?
Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi nedir? Kat karşılığı: tanım, şartlar, taraflar, şekil şartı, tapu-noter, riskler fesih, örnek maddeler pratik rehber.
Müteahhitlik Sözleşmesi Nedir?
Müteahhitlik sözleşmesi nedir? İnşaat taahhüt sözleşmesinin tanımı, TBK unsurları, taraflar şekil şartı, bedel, teslim, ceza şartı, fesih ve sorumluluk vb.
Yapı Denetim Kuruluşu Nedir?
Yapı denetim kuruluşu nedir, ne yapar? Görevleri, yetkileri, sorumlulukları; 4708 sayılı Kanun, mevzuat, atama, denetçi mühendis ve mimar, ruhsat, projeler
Fenni Mesul Nedir?
Fenni mesul nedir? Görevleri, sorumlulukları ve yetkileri; kimler fenni mesul olabilir, TUS ilişkisi, şantiye şefi farkı, ücret ve 3194 İmar Kanunu rehber.
Zemin Etüdü Raporu Nedir?
Zemin etüdü raporu nedir? Amaç, kapsamı, içerik, yönetmelikler ve zorunluluklar; deprem, jeoteknik analiz, sondaj süreçleri, maliyet ve süreyi özetliyoruz.